Mart Smeets neemt lang afscheid
Is het nou een gevalletje van 'jammer, wat zullen we die man gaan missen', of 'hehe, had dat niet wat eerder
gekund'. Mart Smeets is een vakman, maar is aan de eindsprint begonnen, een bergetappe, dat dan weer wel.
Hij kan orakelen alsof een Intercity achter zijn broek aan zit en improviseren
kan hij al bijna net zo briljant als Ivo Nihil.
Is het nou omdat ik Mart Smeets een keer heb zien lopen in de Beethovenstraat en hem toen geen enkele vorm
van arrogantie kon aanmeten of is Smeets straks inderdaad een gemis? Hij woonde kort in Amsterdam en heeft er
ook wel iets mee dus besteedt MokumsNL toch even aadacht aan hem.
Ik neig naar 'hij zal gemist worden' al was het maar omdat ik Douwe Egberts niet zo pruim. Beste vent
hoor, leuke vrouw ook, die gelukkig haar eigen carrière heeft want Tommie boy is zo vaak niet
thuis, en helaas, dat wordt alleen maar erger Janke, want Tom zal de leemte die gaat vallen als
opperbabbelaar Smeets de pleiterik maakt deels op moeten gaan vullen want zelfs mijn Carrie 'denkt' dat
Tom populair is en verstand van sport heeft.
Nou ja, ik ben hier niet om de man van de talentvolle Janke Dekker (familie van?, ongetwijfeld, maar niet
die ik bedoel waarschijnlijk) af te vallen, daar is ie zelf veel te goed in.
Terug naar Martinus
De avondetappe is een alleraardigst programma dat ik helaas niet altijd zie om de doodeenvoudige reden dat
ik Smeets meerdere keren per week niet trek, het programma krijgt een talkshow luchtje en ik kijk liever
naar weinigdiepgaande sportprogramma's waar af en toe nog eens aan een oorlel wordt getrokken. Het is
me allemaal wat te braaf wat Smeets doet in zijn Franse one-man-show.
Smeets zal dit programma deze zomer nog doen, dat pre-fiets-programma dus en dan neemt de grote man
afscheid met de Olympische Spelen, die zijn niet ver weg (2012, Londen) dus dat tripje nemen we nog even
mee. Smeets is dan 65, het ultieme moment om te stoppen, voor de huidige generatie ouderen.
Hoewel Martinus Jan in Arnhem is geboren besteed ik toch graag aandacht aan hem, al was het dus maar voor
die ene keer dat ik hem zag en bijna kon aanraken. Het zijn toch de hoogtepuntjes die het leven in de grote
stad zo verrukeluk maken.
Maar Smeets is Amsterdammer geworden, dat zie je, dat merk je, dat ervaar je. Smeets is Ajacied, dat kan toch
haast niet anders. Toch? Wel enfin, Smeets is geboren in 1947 en even dacht ik dat hij sinsdien ook aan
Studio Sport was verbonden maar dat is een misvatting, ik draaide wat cijfertjes om, het was in 1974 dat
Smeets als ex-sportman werd binnengehengeld als tegenwicht voor al het voetbalgeweld en de top
voetbal-verslaggevers. Wie kent ze niet? De Herman Kuiphofs, Heinze Bakkers, Eddy Poelmannetjes, Theo
Reitsmas, Rik De Saedeleers, oh nee, dat is een Belg, maar ook leuk, en de legendarische Hugo Walker (komt
dat schoooooooooooooot.)
Smeets is professioneel basketballer geweest en niet onverdienstelijk ook. Grotere faam maakt hij dus door
het presenteren, maar ook zijn boeken vinden gretig aftrek bij een groot publiek, Smeets weet altijd handig
in te spelen op actualiteiten of maakt die zelf.
Bekend zal zijn dat Smeets een 'vriend' is van Lance Armstrong, de fietsende ex-kankerpatiënt die tijdens
zijn operatie niet verdoofd werd maar per ongeluk een commercieel virus ingespoten kreeg waardoor hij vanaf
zijn rentree in de wielersport over een super verkooptalent bleek te beschikken en mede daardoor net zo
omstreden werd als Mart Smeets die ook vaak verweten wordt zijn riant betaalde job bij de publieke
omroep te misbruiken voor andere doelen, die van zichzelf dan met name.
Smeets maakte een documentaire over Armstrong en schreef gelijk ook maar een boekje over de Amerikaan. Van
oud-sporter Smeets zou je verwachten dat hij fel gekant zou zijn tegen doping en ten strijde zou trekken tegen
deze vorm van sportverdwazing, maar uitgerekend de meerdere malen van doping beschuldigde Amerikaan wed door
Smeets voor het voetlicht gehaald.
Mart zou ook meerdere malen de doping in de sport hebben gebagatelliseerd door te roepen dat 'het volk' niet
geïnteresseerd zou zijn in doping. Het tegendeel is waar denk ik want laat het grote publiek hun sterren
niet vallen als een baksteen zodra er doping, in welke vorm dan ook, in het spel is?
Maar Smeets overleefde alle tsunami's die telkens de kop opstaken, en dat is toch ook wel een kwaliteit. Een
eigenschap die voortkomt uit de talenten van Smeets. Hij schrijft en praat lekker maar heeft ook een
behoorlijke portie dossierkennis als hij met gasten praat. Jack van Gelder heeft dat ook maar die ontleend
zijn autoriteit eerder dan Smeets aan het meehuilen met de sport.
Smeets vaart zijn eigen koers, durft ook kritische vragen te stellen en onomwonden respons te verlangen,
hij is niet gelijk tevreden met ieder antwoord dat hij krijgt.
Biografie
Tijd dus voor een (auto-) biografie want Smeets heeft vast wel vaak zijn tong afgebeten en zal ongetwijfeld
wat stof op kunnen doen laaien als hij zijn gedachten en herinneringen aan pen en papier toevertrouwt. Smeets
wil echter geen 'verhaal' over zichzelf schijven, daarom is Bert Hiddema er maar mee aan de gang gegaan, alleen,
Smeets is natuurlijk wel kritisch. Hiddema publiceerde wel vaker biografieën waar de 'slachtoffers'
zich niet zo in herkenden. Smeets dacht slim te zijn door met de auteur af te spreken, de twee sessies
hebben voor Hidddema de eindjes wel aan elkaar geknoopt, Smeets spreekt dat tegen. Het boek komt er toch.
Ondanks de 200 feitelijke onjuistheden, aldus Meester Smeets.
Of Smeets een held is? Helden zijn onomstreden, vallen nooit van hun voetstuk en worden tot in lengte
van jaren gedragen door hun fans. Dat zal Mart niet overkomen. Zelf heeft hij ook geen helden. Ja, direct
na een evenement associeerde Smeets zichzelf met de meest uitzonderlijke wielrenner, schaatser of voetballer
en niet per definitie met de beste.
Weetje 01
Mart Smeets is ooit ontslagen door de NOS omdat hij bij herhaling de leiding af had gevallen. Maar
omdat er een kwaliteitsvent nodig was om de Olympische Spelen van 1984 in goede verslagbanen te leiden werd de
ontslagprocedure gerekt. Niet iedereen bij de NOS was ervan overtuigd dat je je beste speler moest opofferen
dus werd Smeets in genade aangenomen, wel moest hij voortaan zijn klep houden, we machten met smart op
de (auto-) biografie van Mart.
Weetje 02
Mart en vrouwen is net zoiets als Mart en schaatsen. Het wordt dus desastreus als Mart een schaatsende vrouw
tegen het fraaie lijf loopt want Ria Visser viel voor de charmes van Mart. Niet dat het langer dan een dag
duurde maar toch, Smeets mag trots zijn op dit litteken.
Het werd hem niet kwalijk genomen. Pijnlijk moment was wel toen Ria vele jaren later gevraagd werd hoe
'het' was. "Moet niet bijzonder zijn geweest want ik kan het me niet goed herinneren", u weet, ik ben een vrij
vertaler, maar de strekking klopt.
Enkele aan Mart Smeets toegeschreven uitdrukkingen
Even boodschappen doen
Mag ik dat zeggen? Ja, dat mag ik zeggen
Met het bord op schoot
We schrijven plaats, jaartal
We kijken er graag naar"
Een levende legende, toch wel hoor.
Duivelseiland
Net als de driehoek in de Jordaan geen echte driehoek is kun je van Duivelseiland al helemaal niet spreken
van een eiland, er is zelfs geen water te bekennen in de buurt, nou ja goed, de Hobbemakade dan. Net als de
driehoek en bijvoorbeeld de Staalbuurt en de Helmersbuurt, is Duivelseiland een stukje afgesloten gebied, als
je de straten als grens neemt.
In vroeger tijden, zo rond 1897, was hier wel veel water en in dat water creëerde men een stuk grond
door zand op te spuiten.
RING