Aletta Jacobs, de eerste vrouwelijke arts
Aletta Henriëtta Jacobs werd op 9 februari 1854 in Sappemeer geboren en overleed in Baarn op
10 augustus 1929. Zij had maar liefst elf broers en zusters en is bekend geworden als feministe en
de eerste vrouwelijke arts van Nederland nadat ze al als eerste vrouw een universitaire studie
succesvol afrondde.
In 1892 trouwt Aletta met Carel Victor Gerritsen (graanhandelaar en links-liberaal politicus.) Zij
woont met hem in de Tesselschadestraat waar in de gevel een plaquette is aangebracht. Samen kregen
zij een zoon.
Aletta Jacobs streed voor het recht op hoger onderwijs voor vrouwen, tot 1870 was dat niet mogelijk en
bij wijze van uitzondering mocht zij als eerste Nederlandse vrouw naar de Hogere Burgerschool (HBS.)
De liberale minister Thorbecke gaf Jacobs later ook toestemming om aan de Rijksuniversiteit van
Groningen te studeren.
In 1878 studeerde ze af als arts en ging als huisarts werken in Amsterdam.
In 1887 verschijnt er een artikel van haar hand in het Sociaal Weekblad waarin ze het gebruik
van voorbehoedmiddelen aanbeveelt. Dat wordt haar niet in dank afgeomen want het betekent dat vrouwen
het laatste woord hebben of ze kinderen willen.
Aletta houdt ook gratis spreekuren in de Tichelstraat en begint met het verstrekken van
voorbehoudsmiddelen aan jonge vrouwen die een steeds slechtere gezondheid hebben naarmate ze
meer kinderen moeten verzorgen.
Prostitutie
Een tweede spraakmakend artikel van Jacobs handelt over de prostitutie en de daarmee gepaard
gaande verspreiding van geslachtsziekten. Zij wijst het bestaan van prostitutie af als zijnde een
maatschappelijke misstand.
Ook maakt zij zich sterk voor de arbeidsomstandigheden waaronder winkelpersoneel moet werken. Ook daar
zijn het voornamelijk jonge vrouwen die lijden onder de slechte werkomstandigheden. In 1902 leidt
dit tot de wettelijke verplichting dat winkelpersoneel pauzes moeten krijgen.
Woonomstandigheden
Aletta komt veel bij de mensen thuis en ziet tot haar ontsteltenis dat veel van de woningen in een
zeer slechte staat verkeren.
De focus van de regering ligt op nieuwbouw maar 'vergeet' dat de meeste oude, veelal in kelders,
woningen onbewoonbaar zijn.
Gelijke rechten voor iedereen
Vrouwen mochten niet stemmen, voor het vrouwenkiesrecht streed Aletta 50 jaar. Aletta kreeg medestanders
onder steeds meer vrouwen, dit waren de eerste 'feministen'. Het parlement werd gevraagd om de kieswet
te veranderen, dat gebeurde in 1919.
Aletta Jacobs is een markant persoon die haar hele leven in dienst heeft gesteld ter verbetering
van de leef- en arbeidsomstandigheden van voornamelijk vrouwen. Met name in de Jordaan heeft zij veel
werk verricht om de hygiëne te verbeteren
In Amsterdam is een instituut voor vrouwengeschiedenis ingericht, deze draagt de naam: Aletta.
Onze lieve heer op zolder
Ons' lieve heer op solder
Omdat de katholieken niet meer openlijk voor hun geloof uit mochten komen, laat staan deze in
een openbare ruimte (als een kerk) beleiden werden er kleine gebedsruimtes ingericht. Een van de
bekendste is ons' lieve heer op solder. Een vroegere schuilkerk aan de Oudezijds
Voorburgwal, opgericht door handelsman Jan Hartman.
RING