Kraken en de kraakbeweging in Amsterdam
Kraken is het zonder toestemming van de eigenaar in gebruik nemen van onroerend goed. Sedert 1
oktober 2010 is kraken bij wet verboden, er staat een maximale gevangenisstraf van een jaar op.
Als er bij het kraken of de ontruiming intimidatie of geweld wordt gebruikt is de maximale
gevangenisstraf twee jaar.
Op de dag van de invoerng van het verbod (1-10-2010) kwam het tot ernstige ongeregeldheden in de binnenstad
van Amsterdam. Enkele honderden krakers en sympathisanten verzamelden zich op het Spui om te demonstreren
tegen het kraakverbod.
De tocht verliep via de Dam en het CS door de stad. Er werden bivakmutsen gedragen en spandoeken waren
verzwaard met houten balken. Omdat de sfeer na zes uur grimmiger werd en er met flesssen en stenen naar de
ME werd gegooid greep de politie in. Ondanks elf arrestaties bleef het lang onrustig in de stad. De balans
aan de zijde van de politie was vijf gewonden, onder wie drie paarden.
2011, nieuw protest tegen de anti-kraakwet
Krakers kondigden aan op 1 oktober 2011 opnieuw een protestmars te gaan houden. Doordat deze dag op
een zaterdag viel en er dan veel winkelend publiek in de stad is wilde de gemeente de demonstratie
wel toestaan, mits die wordt gehouden op één plek, namelijk het Waterlooplein. De
krakers gaven aan hier geen gehoor aan te zullen geven en verzamelden toch op het Spui om van daar
naar krakersbolwerk Vrankrijk te lopen.
Stokken, flessen en bivakmutsen waren verboden. Doordat er toch een spandoek met stokken werd meegedragen
greep de ME hard in en verrichtte enkele arrestaties.
2012, escalatie?
"Verbieden hoort niet bij Amsterdam", zo meldt de burgemeester maandag 3 oktober in De Telegraaf.
"een volgende keer zullen we nog meer voorwaarden stellen". De VVD Amsterdam wil toekomstige betogingen echter
verbieden, daar voelt Van der Laan niets voor.
Balans 2011: 17 betogers gearresteerd, geen noemenswaardige gewonden, voor zover bekend.
Overigens hoeft het niet persé een huis te zijn dat gekraakt wordt. Dat kan ook een
kantoor, kerk, caravan, boot of terrein zijn.
Kraken was toegestaan als een object minstens een jaar leeg stond, met de nieuwe anti-kraakwet
is daar dus een einde aan gekomen.
De Nederlandse kraakbeweging
In 1964 staat de sanering van een deel van Kattenburg op stapel, de woningen zouden niet langer
geschikt zijn voor bewoning maar sloop blijft lang uit. Studenten trekken er in.
In 1969 ging het pas echt los toen woningen in de Nieuwmarktbuurt moesten wijken voor de metro.
Provo's (linkje) zetten via een aanvankelijk door de gemeente
gesubsidieerd krantje aan tot verzet en bezetting van de huizen.
Geen woning, geen kroning
Met veel geweld werd in 1980 een tweemaal gekraakt pand aan de Vondelstraat ontruimd. Het felle
verzet tegen de politie werd gebroken door de inzet van tanks wat bij de bevolking slecht
viel. Nederlanders wilden dat de woningnood en leegstand werd aangepakt.
Toen Beatrix op 30 april 1980 tot koningin gekroond werd kwam het tot rellen tussen de alom
aanwezige politie en de krakers en sympathisanten. De veldslag (stenen rookbommen) ging veel krakers
te ver en verlieten de kraakbeweging. De sympathie van het Nederlandse volk was voorgoed verdwenen.
Civielrechterlijke zaak
De aanscherping van de wet komt voort uit het onvermogen van de politie om op te treden tegen
huisvredebreuk. Als een object minder dan twaalf maanden leeg staat mag het niet gekraakt worden,
gebeurt dat toch dan denk je de politie in te kunnen schakelen maar niets is minder waar.
Je moet naar de rechter om een ontruimingsbevel te halen. Daarmee kun je terug naar de politie
om er uitvoer aan te laten geven.
Maar ook het feit dat krakers na een uitspraak door een rechter een pand opnieuw kraken is veel
mensen (en politici, ook al zijn dat ook mensen uiteraard) in het verkeerde keelgat geschoten.
Begin november stonden er wat ontruimingen op stapel maar alleen die in een civielrechterlijke zaak werden
bevolen konden uitgevoerd worden want de nieuwe anti-kraakwet zou in strijd zijn met Europese wetgeving
die zegt dat je als bewoner bij een 'dreigende uithuiszetting' de mogelijkheid moet hebben een rechter om
een uitspraak te vragen.
Degene die deze wet opstelde was blijkbaar vergeten dat een bewoner na huisvredebreuk geen bewoner maar
een inbreker is. Slordigheidje in de EU wet waar de lidstaten zich toch aan dienen te houden. Wat rest
is dus dat iedereen die zijn object wil laten ontruimen naar de civiele rechter moet om dan met een
exploot naar de politie te gaan om dat ten utivoer te laten brengen.
Leegstand, natuurlijk, aanpakken
Leegstand is schandalig en mag wat mij betreft 'beloond' worden met kraak maar als je je eigen huis wilt
verkopen in deze moeilijke tijden loop je dus het risico dat het gekraakt wordt en je de krakers er
vervolgens niet meer uitkrijgt.
Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest van het kraken.
Vrankrijk
Een van de bekendste kraakpanden in Amsterdam is Vrankrijk (link).
Het pand aan de Spuistraat 216 werd gebruikt als woon en werkruimte. Het café werd gedoogd door
de gemeente Amsterdam hoewel het geen vergunning had.
Nadat een bezoeker hardhandig Vrankrijk uit was gezet en daarbij zeer ongelukkig ten val was gekomen
besloot de gemeente alsnog het café te sluiten.
Op zich kun je stellen dat Vrankrijk in een bepaalde behoefte voorzag. Er was wekelijks een
krakersspreekuur en ach, misschien was het café ook wel prima zo. Ieder zijn plek. Ook is
er een concertzaal met alternatieve optredens.
In de zomer van 2011 werd bekend dat het doek definitief gevallen is voor Vrankrijk, alle procedures
zijn doorlopen, er is geen beroep meer mogelijk.
Lees meer over Vrankrijk: HIER
Amsterdamse stadsdelen
In 1981 worden de stadselen Noord en Osdorp ingesteld, ze krijgen er een verregaande vorm van eigen
bestuur. Zes jaar later volgen De Pijp, Watergraafsmeer, Buitenveldert en Zuidoost. Het duurt tot 1990
alvorens Westerpark, Oud-West, Oost, Zeeburg, Bos en Lommer, De Baarsjes, Zuid, Rivierenbuurt,
Geuzenveld/ Slotermeer en Slotervaart/ Overtoomse Veld een stadsdeel met
eigen raden worden.
In 2002 wordt Amsterdam-Centrum na een omstreden referendum een eigen stadsdeelraad. De 'centrale
stad' blijft ook bestaan.
...meer over de stadsdelen van Amsterdam (zo lang ze nog bestaan)...
RING