Als ik ergens 'oorlam' zie staan moet ik gelijk denken aan het café op de hoek van de Staalstraat
en de Kloveniersburgwal. Daar staat boven de deur 'oorlam', ik dacht altijd dat die tent zo heette maar
'oorlam' heeft een betekenis.
Een oorlam was een borrel die aan de bemanning van schepen werd geschonken. De oorsprong van het
woord komt uit Maleisië. Op Kaap de Goede Hoop was het sinds de VOC tijd gebruikelijk dat
de kolonisten Indische bannelingen als bedienden hadden.
Door hen werden de Hollanders die op thuisreis de Kaap aandeden 'orang lama datang' genoemd. Vrij
vertaald: 'oudgediende'. Het werd verkort tot 'orang lama' en vervolgens verbasterd tot
oorlam.
De tijd die de thuisvaarders aan de Kaap doorbrachten werd oorlammentijd genoemd. De 'oorlammen'
stonden bekend om hun drankzucht en zo zou de naam bij de borrel terecht zijn gekomen.
Een oorlam is dus van oorsprong een oudgediende maar tegenwoordig eigenlijk meer een ander
woord voor een borrel. Doorgaans was dat jenever.
In 1905 werd de oorlam afgeschaft door de Koninklijke marine.
Weetje1
Een oorlam was eigenlijk een rantsoen dat aan boord was. Het werd bewaard voor speciale gelegenheden
zoals verjaardagen van het Koninklijk Huis of als er overtroffen goed gewerkt was. Maar het rantsoen
werd maar al te vaak niet aangeroerd. De kapitein gaf de bemanning dan een 'oorlam' als deel van hun
beloning.
Een sigaar uit eigen doos zullen we maar zeggen.
Weetje2
Schoot-an
Ook dit is een term die met de zee en een borrel te maken heeft. Het betekent feitelijk 'een borrel
halen' maar door de jaren heen is dit verbasterd tot 'aangeschoten' en staat het voor 'lichtelijk
beneveld zijn', oftewel, ietwat dronken zijn.
Zeer speciaal is de Schoot-An scheepsjenever welke speciaal voor de Schreierstoren en
IntAepjen (link) worden gestookt volgens
originele receptuur van de VOC (link.)
De bereikbaarheid van een stad is afhankelijk van de inrichting van de stad, daartoe behoren op de
eerste plaats de aankomst- en vertrekpunten van bezoekers.
Nauw daarmee hangt de leefbaarheid en veiligheid van die 'stations' samen.