Je zal het maar hebben, heimwee naar Mokum
Ik heb er wel eens over gedacht, emigreren. Mokum achter me laten. Ik heb familie in de Verenigde Staten, jaren geleden heb
ik ze eens bezocht en eerlijk is eerlijk, alles is er mooier en groter. Het klopt wat ze zeggen
over Amerika.
Als je een hamburger bestelt of een auto koopt, het is allemaal een maatje groter maar zeker niet
duurder. De gemiddelde Amerikaan wil simpelweg waar voor zijn geld en wat is daar mis mee. In Amsterdam
betaal je vaak de hoofdprijs terwijl je soms het gevoel hebt dankbaar te moeten zijn dat je bediend
wordt.
Refrein liedje 'Heimwee naar Mokum' (o.a. Zwarte Riek)
Heimwee naar Mokum, bij dag en bij nacht
Heimwee naar Mokum, waar jij op me wacht
Ik mis al die dingen, zo ouds en vertrouwd
Heimwee naar Mokum, is ook heimwee naar jou
Stukje tekst liedje 'Heimwee naar Amsterdam' (Ton van Duinhoven)
Amsterdam
Waar zijn je bruine blote armen
Amsterdam, o, Amsterdam
Amsterdam, waar is je zomerse erbarmen
Amsterdam, mijn Amsterdam
Amsterdam, laat je harmonica's ontwaken
En je rondvaartboten kraken
En we doen weer voor een heel seizoem samsam
Amsterdam, Amsterdam...
Met verschillende mensen heb ik het er wel eens over gehad, wat is dat nou dat je heimwee naar een
stad of land kunt hebben terwijl je toch uit onvrede bent weggegaan? Want zeg nou eerlijk, Mokum is
het paradijs niet.
Ik ben tot de conclusie gekomen dat als je je schepen achter je verbrand de heimwee zeker een keer
toeslaat. Ook lijkt het dat hoe verder je van Amsterdam bent des te meer het gaat kriebelen. Ik lees
het ook wel eens van mensen die hier niet wonen maar graag naar Amsterdam komen. Ze worden euforisch
bij de gedachte aan hun volgende bezoek.
Amsterdam is speciaal
Met Barcelona heb ik hetzelfde. Antwerpen vroeger, maar tegenwoordig minder. Parijs is de mooiste stad
ter wereld en de Fransen vallen 100% mee als je met een Frans woordje begint en niet gelijk met
'do you speak English'.
Maar Mokum, tja, het zijn ook de roots die je hier hebt liggen. De Nieuwmarktrellen zijn ineens tot
romantiek verheven. Dat heb je alleen met een plek waar je lang gewoond hebt.
Een vriend van me in Madrid is Amsterdammer. Hij heeft hier al dertig jaar een flatje waar hij zelden
komt maar als het kriebelt kan het. Hetzelfde geldt voor Mikel uit Zuid-Frankrijk. Zijn appartement
in de Jordaan verhuurt hij, maar minstens tweemaal per jaar is hij even terug.
René verwoordde het zo:
Ik ben een geboren en getogen Spaarndammerbuurter. Op mijn 22ste naar Osdorp gegaan en na wat
omzwervingen in Almere terechtgekomen. De drang om in de provincie te gaan wonen is er sinds
Almere altijd geweest en omdat op een gegeven moment alles op zijn plaats viel, qua werk van mijn
vrouw en school van onze zoon zijn we in een dorpje in Zeeland neergestreken.
We wonen hier nu vier jaar in het leuke dorp en hebben het prima naar ons zin. Amsterdam is
echter toch onze (ook van mijn vrouw in de Nieuwmarktbuurt) geboortestad en omdat ik nogal een
sentimentelist ben en een liefhebber van recente geschiedenis blijft die stad trekken.
Toen we in Almere woonden was dat minder dan nu.
Omdat we regelmatig dorpsgenoten een dagje meenemen naar Amsterdam en door onze oude buurten gaan
zien we nu zelf ook weer de charme van die rare stad.
Je ziet, hoe verder weg hoe meer heimwee. Maar het volgende verhaal is van iemand die ook ver weg
ging maar niet zo 1-2-3 even kan komen buurten.
Carolien vertrok naar Canada
Eigenlijk heeft Carolien zich nooit thuis gevoeld in Canada, waar ze al dertig jaar woont. Volgend
jaar wil ze met haar man en jongste dochter terug naar Nederland. Want langer wachten is tijd
verspillen, vindt ze.
Op haar 19de emigreerde Carolien met haar ouders en broer naar een plaatsje in de buurt van
Toronto. Het moest een groot avontuur worden, maar ze had na twee maanden al heimwee. En die
is nooit overgegaan.
Haar besluit om terug te keren naar haar geboorteland drijft nu haar gezin uit elkaar.
Carolien's oudste dochter van 23 gaat niet mee naar Nederland. De jongste, Nicole van 18, wil
wel. Het lijkt haar spannend: "Vooral het reizen. Je wordt 's ochtends wakker, en denkt: Ik
ga vandaag naar Engeland. Of naar Frankrijk." En na een jaar ziet ze wel of ze in Nederland
blijft of terugkeert naar Canada.
Carolien hoopt dat Nicole kan aarden in Nederland, anders is ze haar twee dochters 'kwijt'. "Dat
was een moeilijke beslissing", zegt Carolien. "Maar als mijn dochters hadden besloten om te gaan
werken in Vancouver, zouden ze ook ver weg zijn. Dus wat is het verschil? Het is maar
één vlucht weg."
Carolien schreef me en blijkbaar trekt de stad harder aan haar dan haar gezin. Ze is opnieuw getrouwd
met een Nederlander die daar woont en eveneens gescheiden is. Samen gaan ze de sprong wagen. Het toeval
wil dat Carolien bij mijn Carrie in de straat heeft gewoond en dat Carolien en ik op dezelfde school
hebben gezeten, we zijn zelfs praktisch buren geweest in onze jeugd.
Hoe een balletje toch raar kan rollen in Amsterdam.
Video Carolien
Carolien gaf een interview aan de Wereldomroep, hieronder zie je er een stukje van. Misschien zet het
anderen aan het denken die de grote sprong willen wagen. De mooiste oplossing is als je 'iets' achter
de hand houdt in Amsterdam.
Nozems en provo's
Een tweede lezing is dat het afgeleid is van het
Engelse woord 'nothing'. Op zich lijkt dit verklaarbaarder omdat het lichtend voorbeeld voor
de nozems niet de Amerikaanse motorbendes in het Californië van 'na Korea' waren maar
een groep relschoppende jongeren uit Engeland.
De verwijzing naar Nottingham en de Notting Hill rassenrellen kunnen we gelijk wegstrepen want die
vonden in 1958 plaats terwijl Jan Vrijman en Ed van der Elsken het woord in 1955 al gebruikten.
RING