Amsterdamse hofjes
Hofjes zijn vaak verborgen plekjes in grote steden, de bewoners vinden dat wel prima zo, maar soms
ontkomen ze er niet aan dat er 'vreemde' bezoekers langskomen. Maar wat is nu eigenlijk een
hofje, wat is het verhaal achter een hofje?
Rondom een binnenplaats bouwde men kleine huisjes. Die binnenplaats is tegenwoordig vaak een tuin maar
in vroeger dagen had dat plein een functie. Omdat de huisjes klein waren was er niet altijd plek
(en geld) om ieder huis te voorzien van een toilet en een plaats om de was te doen, dat gebeurde
dan in het midden. Ook stond er één waterpomp waar iedereen gebruik van maakte.
Dit typeert gelijk een beetje de bestemming van de hofjes. Reeds rond 1270 werden er voorzieningen
getroffen voor bijvoorbeeld uitgetreden kloosterzusters, maar dat konden net zo goed ex-werknemers
van een bepaalde beroepsgroep zijn, zoals schippers.
Ook voor vrouwen die geen man (meer) hadden werden dit soort voorzieningen getroffen, ze hadden
dijkwijls weinig geld.
Hofjes waren in feite dus een vorm van bejaardenzorg en sociale woningbouw.
Een andere vorm van hofjes waren de bedrijfswoningen die rond de Tweede Wereldoorlog werden gebouwd, maar ik beperk me hier tot de eerste groep omdat die het interessantst zijn. De tijd is hier even stil blijven staan, je waant je in een andere wereld.
De hofjes hadden een bestuur en een aangestelde regent die dijkwijls bij de ingang van het hofje woonde maar het niet zo sober hoefde te houden als de bewoners. Ook bepaalde de regent wat de bewoners wel en niet mochten doen, zo waren er sluitingstijden, kwam je te laat dan had je pech, je kwam er dan niet meer in en kon buiten slapen.
Gratis wonen en geld toe! Wie betaalde dat?
De hofjes werden gesticht door de rijken die iets terug wilden doen voor de maatschappij, maar in werkelijkheid waren zij Godvrezend. Een deugdzaam leven in de hofjes was desondanks een absolute eis.
Tegenwoordig zijn er tal van bestemmingen voor de hofjes maar veelal wonen er nog steeds vrouwen zoals aan het Begijnhof (link) in Amsterdam. Daar is het niet toegestaan samen te wonen, het zijn in feite dus allemaal 'oude vrijsters' die daar wonen.
Grootste verschil met vroeger is wel dat het wonen nu niet meer gratis is en men wel een eigen toilet heeft.
Hieronder staam enkele Amsterdamse hofjes met het adres erachter. Respecteer er wel de rust, er wordt immers gewoond!
| Amstelhof | Nieuwe Herengracht/ Nieuwe Keizersgracht |
| Sint Andrieshofje | Egelantiersgracht 105-141 |
| Begijnhof | Spui |
| Bossche Hofje | Palmgracht 20-26 |
| Brentano's Steun des Ouderdoms | Keizersgracht 617-629 |
| Broenshofje | Boomstraat 52 |
| Catharinahofje | Overtoom 224 |
| Claes Claeszhofje | 1ste Egelantiersdwarsstraat 1-5 |
| Concordiahofje | Westerstraat 353-381 |
| Deutzenhofje | Prinsengracht 855-899 |
| van Hallhofje | van Hallstraat 51 |
| Hamer- en Bouwershofje | Marnixstraat 281 |
| Hillmanshofje | Nieuwe Looiersstraat 146-152 |
| Karthuizerhofje | Karthuizersstraat 21-131 |
| Lindenhofje | Lindengracht 94-112 |
| Looyershofje | Nieuwe Looiersstraat 20-40 |
| Hofje van Parijs | Elandsstraat 160-180 |
| Raepenhofje | Palmgracht 28-38 |
| Regenboogliefdehofje | Tuinstraat 100-102 |
| Roetershofje | Lindengracht 171-187 |
| Suykerhoffje | Lindengracht 149-163 |
| Swigtershofje | Amstel 86-98 |
| Zevenkeurvorstenhofje | Tuinstraat 197-223 |
| Zon's Hofje | Prinsengracht 159-171 |
Vrouwen, maar de mannen dan?
Er waren twee soorten hofjes voor vrouwen, zij die geloofden en de kloostergelofte hadden afgelegd en gelovigen die dat niet hadden gedaan, maar toch geen man (meer) hadden. De kloostergelofte betekent dat je je min of meer uit de gemeenschap terugtrekt en godsdienstig gaat leven.
Het tweede type hofje was er voor oudere vrouwen die niet persé gelovig waren.
De mannen woonden in 'oude mannen huizen' (Oudemanhuispoort!) omdat die niet geacht werden goed voor zichzelf te kunnen zorgen.
Trouwlocaties in Amsterdam
Toen ik trouwde huurde ik de grootste tent op het Rembrandtsplein af, de familie heeft het er nog
over. Mijn bank ook.
Maar het kan gekker, geloof me. Geld speelt voor sommigen geen rol dus moet het mooier, uitbundiger,
extravaganter, groter of dat alles tegelijk. Trouwen op 02-02-2002, 10-10-2010, 20-10-2010 en straks
vast ook wel 11-11-2011 en 12-12-2012 is populair maar trouwen in Amsterdam niet minder.
De stad werkt mee. Want wie wil er nu nog trouwen op het stadhuis? Dat moet overal kunnen vinden
Burgemeesters en Wethouders dus is er keus te over.
RING