Harry Mulisch, een van de grote drie, overleden
Harry Mulisch wordt op 29 juli 1927 te Haarlem geboren. Mulisch woont in Amsterdam als hij op 30
oktober 2010 overlijd maar dat is niet de enige reden waarom hem ik hem hier graag bespreek.
Harry Mulisch is een van de grootste na-oorlogse schrijvers waarvan de boeken gretig hun weg weten te
vinden naar een groot publiek.
In 1971 trouwt Mulisch met Sjoerdje Woudenberg waarmee hij twee dochters krijgt, na de scheiding
gaat hij in 1989 met Kitty Saal samenwonen die hij dan al jaren kent. Zij krijgen samen een zoon.
Zijn vader was een Oostenrijker van Hongaarse komaf en zijn moeder een Joodse Belgische uit Antwerpen.
De vader van Mulisch woonde in Amsterdam toen zijn moeder daar kwam wonen met haar Duitse ouders. Op
zijn achtste schreef Harry al verhalen. Een jaar later, in 1936, scheidden zijn ouders, Harry bleef
bij zijn vader wonen die inmiddels in Haarlem was gaan wonen maar financieel wel moeilijke tijden
doormaakte.
De Poolse Frieda Falk bleef Harrys' vader trouw als huishoudster en opvoedster van Harry. Toen hij
twaalf was brak de Tweede Wereldoorlog uit. Zijn vader ging voor de Duitsers werken en wist zo zijn
Joodse zoon te beschermen.
Haarlem, de oorlog niet beleven maar 'leven'
Zijn eerste echte verhalen en romans schrijft Harry Mulisch in Haarlem. Hij was geen ster op school
en zou zichzelf als het ware 'onderwijzen'.
In 1951 verschijnt zijn eerste echt serieuze boek waaraan hij jaren heeft gewerkt: Archibald Strohalm,
waarvoor hij de Reina Prinsen Geerligsprijs zou ontvangen.
De Aanslag
Het eerste Nederlandse boek waarvan meer dan een miljoen exemplaren werden verkocht is volgens velen
gelijk ook het beste boek van Harry Mulisch: De Aanslag, geschreven in 1982 en verfilmd in 1986.
Het handelt over een jongen in de Tweede Wereldoorlog die ziet hoe er voor de deur van zijn
ouderlijk huis een Duitser wordt doodgeschoten.
Met alle gevolgen van dien voor hem en zijn familie.
Volgens even zovelen is 'De Ontdekking Van De Hemel' echter van grotere importantie, het zou
zijn 'grootste boek' zijn en handelt over de Wereldoorlogen, de hoofdpersoon vertoont veel
overeenkomsten met Harry Mulisch zelf. In 2007 werd dit boek verkozen tot beste Nederlandstalige
boek aller tijden, de gemeente Amsterdam kent hem in 1993 de Multatuliprijs toe voor 'De
Ontdekking van De Hemel'.
Twee andere boeken die vaak genoemd worden als meesterwerken zijn 'Twee vrouwen' en 'Het stenen
bruidsbed'.
De oorlog speelt een grote rol bij het schrijversschap van Harry Mulisch, in 2001 verschijnt 'Siegfried'
waarin Mulisch volgens sommigen Hitler in een te zonnig daglicht plaatst. Tot overmaat van ramp wordt
Mulisch er in 2006 van beschuldigd in de oorlog lid te zijn geweest van de Hitlerjugend, iets
wat hij ontkent. De aanklacht klinkt weinig na.
Altijd 17
Harry Mulisch zei regelmatig dat zijn absolute leeftijd zeventien jaar was.
Erkenning
In 1977 krijgt Mulisch twee oevreprijzen, de Constantijn Huygensprijs en de P.C. Hooftprijs. Ook is
hij driemaal Koninklijk onderscheiden. Ook de Duitse staat eerde hem maar niet zozeer voor een
specifiek boek maar meer omdat hij de vriendschap tussen Nederland en Duitsland met zijn boeken
probeerde te vergroten.
De nobelprijs voor de literatuur is hem nimmer gegund, dat begreep hij zelf niet goed. Na zijn
overlijden zou zijn vriend Cees Nooteboom zeggen dat Harry tot het eind aan toe goed bij geest
was en netjes gekleed. Harry stond bekend als ijdel. Adriaan van Dis zegt van zichzelf dat, in
vergelijking tot Harry Mulisch, hij (Van Dis dus) niet kan schrijven.
Samen met Willem Frederik Hermans en Gerard Reve wordt Harry Mulisch in één adem
genoemd als 'de grote drie'. Als er gesproken wordt van 'de grote vier' rekent men Jan Wolkers
mee.
Op 29 oktober 2010 wordt door zijn uitgever bekend gemaakt dat Harry Mulisch aan kanker
lijdt en dat medisch handelen geen baat meer zou hebben, een dag later overlijd Mulisch.
Harry Mulisch is 83 jaar geworden.
Leestafel
Op zaterdag 29 oktober 2011, een jaar na de dood van Harry Mulisch, maken de drie kinderen van Mulisch
bekend dat de leestafel waar hun vader vaak aan zat te lezen in het Americain Hotel naar hem vernoemd
is.
Tevens verscheen 'De tijd zelf'. Het boek is samengesteld op basis van aantekeningen, prints, knipsels
en boeken die op de dag van zijn overlijden zijn aangetroffen in zijn werkkamer. Het is dus zeker
geen voltooid verhaal, het beschrijft meer de laatste dagen van de mens Mulisch.
Ook werd bekend dat de werkkamer een mini-museum zal gaan worden, in 2012 zal het publiek toegang
krijgen, niet dus tot het gehele huis maar alleen tot de werkkamer.
Jan Wolkers
Gerard Reve
Willem Frederik Hermans
Straatkunst in het centrum van Amsterdam
Amsterdam telt meerdere anonieme kunstwerken in de stad waaronder:
De gestreelde borst
Mannetje met zaag
Drie heertjes in gesprek
Er wordt gefluisterd dat Koningin Beatrix minstens één kunstwerk in de stad 'verstopt'
heeft.
RING