Westertoren: link tussen de Ruyter en de nazi's
Mijn goede vriend Anton vertelde me enige tijd geleden dat zijn moeder nog altijd erg met de oorlog bezig is,
zo vroeg zij zich nog regelmatig af waarom de nazi's toch de klokken van de Westertoren niet hadden meegenomen,
zoals met zoveel andere torens en kerken in Nederland gebeurde?
Zo kwamen in Amsterdam bijvoorbeeld de Zuiderkerk en de Noorderkerk praktisch zonder klokkenspel te zitten. Op
De Dokwerker (link) ga ik dieper in op
de reden dat de Duitsers klokken uit kerken haalden. Hier beperk ik mij hoofdzakelijk tot het onderwerp van
het antwoord waar Anton bij toeval op stuitte en wat zijn moeder geruststelde. De link is Michiel
de Ruyter.
Het is op zich niets bijzonders, bezetters die kerkklokken stelen. Door de eeuwen heen zie je deze tendens.
De Duitsers haalden op last van Rijkscommissaris Seys-Inquart tijdens de oorlogsjaren veel klokken uit
Nederlandse torens om te verschepen naar Duitsland, waar ze werden omgesmolten tot oorlogstuig.
Uiteindelijk zijn er zo'n 6.500 klokken geroofd.
De klokken werden onder andere uit de Zuiderkerk gesloopt en omgesmolten, ook de imposante klokken van
de Westerkerk moesten eraan geloven maar tot wapentuig zijn ze nooit omgesmolten. De reden was dat de
Duitsers wijs was gemaakt dat de klokken geluid hadden toen Michiel de Ruyter begraven werd. Als
eerbetoon klonk er destijds ieder half uur een loflied op De Ruyter: 'In een blauw geruiten kiel', wat
overigens wel waar is. Want De Ruyter werd niet in de Westerkerk begraven.
Maar na de mededeling die de Duitsers geloofden werden de klokken weer op hun plaats gehangen. De reden
was dat Seys-Inquart de Nederlandse en Engelse zeehelden van weleer vereerde.
In 1655 kwam de Zeeuw Michiel Adriaenszoon de Ruyter in Amsterdam wonen omdat hij tweede man werd van de
Amsterdamse admiraliteit, toen hij twintig jaar later op zee stierf kreeg hij een praalgraf in zijn
geliefde Amsterdam. Alleen, je zou zeggen dat dat dan de Westerkerk zou zijn maar dat werd de Nieuwe
Kerk.
Michiel Adriaenszoon de Ruyter
De Ruyter leefde van 1607 tot 1676, op 20 april van dat jaar kwam hij bij een zeeslag om het leven. Hoewel hij
in Vlissingen geboren is wordt hij gezien als een echter Amsterdammer. Hij was elf toen hij in 1618 als
bootsmaatje de zee op ging. Tot 1637 zou het duren alvorens De Ruyter kapitein werd, hij maakte meerdere lange
tochten maar kreeg het toch voor elkaar bij drie echtgenotes meerdere kinderen te verwekken.
23 augustus 1652 zou een bijzondere dag in zijn leven worden. De bevelhebber van het schip waarop hij voer
tijdens de Engels-Nederlandse oorlog van 1652 liet verstek gaan waarop De Ruyter het bevel op zich nam en
bij Plymouth een overwinning behaalde op de Engelsen.
Zijn enorme populariteit verzilverde hij door op 2 maart 1654 viceadmiraal bij de admiraliteit van Amsterdam
te worden. Hij ondernam weer verre tochten en streed tegen piraten. Tijdens twee latere oorlogen tegen de
Engelsen wist hij hen opnieuw nederlagen toe te brengen.
Vele tochten en zeeslagen verder, op 22 april 1676 kende de Slag bij Agosta enkelt verliezers. Er vielen
aan beide zijden honderden doden, De Ruyter werd door een kanonskogel geraakt waarbij hij een been en een
voet verloor, door wondkoorts overleed Michiel enkele dagen daarna.
Eregraf voor De Ruyter
Op 18 maart 1677 werd de admiraal begraven in de Nieuwe Kerk te Amsterdam, zijn vurige wens. Vier jaar
later werd hij in dezelfde kerk, onder in de gewelven, herbegraven in een praalgraf dat in opdracht van
zijn zoon Engel werd vervaardigd waar later ook familieleden van De Ruyter zouden worden bijgezet. Het
afgezette been van de Ruyter ligt eveneens in het graf.
Het praalgraf is te bezichtigen.
De Nieuwe Kerk, Dam, Amsterdam
Dagelijks geopend van 10 tot 17 uur
+31 (0)20 638 69 09
Henk Poort
Wat als een grap begon toen Ivo Niehe de drie zangers Marco Bakker, Ernst Daniël Smid en Henk Poort
bij elkaar bracht als het Nederlandse antwoord op 'De Drie Tenoren' (Domingo, Carreras, Pavarotti) bleek een
gouden greep.
De drie baritons werden een succes en zijn dat nog steeds. Zeer recentelijk traden zij nog op bij
een benefietavond.
RING