Bijlmer: Amsterdam Zuid-Oost
De Bijlmermeer is een woonwijk ten zuidoosten van Amsterdam, de naam Bijlmer wordt geassocieerd met
teveel negatieve gebeurtenissen waardoor men hoofdzakelijk nog spreekt van Zuid-Oost, Amsterdammers
noemen Zuid-Oost nog meestal gewoon Bijlmer.
Bijlmer is een afkorting van Bijlmermeer, een gebied dat model moest staan voor het 'nieuwe' wonen,
hoge flats met tien verdiepingen met daartussen veel gelegenheid tot recreatie door de aanleg van
plantsoenen.
Een wijk valt en staat echter met het gebruik door haar bewoners. De sociale en culturele samenstelling
van de Bijlmer was totaal verkeerd waardoor criminaliteit ruim baan kreeg. De grote flats werden niet
betrokken door de Nederlandse gezinnen zodat er een gezonde smeltkroes zou ontstaan, dat kwam mede
doordat er nieuwe wijken ontstonden in Weesp, Abcoude, Hoofddorp, Haarlemmermeer, Driemond,
Gein en iets verder, Almere,
Tegen de eengezinswoningen voor dezelfde kosten kon de Bijlmermeer niet op.
Omdat er toch verhuurd moest worden zagen grote groepen uit lagere sociale klassen hun kans schoon
een ruime woning te betrekken. Omdat er bij onvoldoende financiële draagkracht door de overheid
voorzien werd in een vangnet (huursubsidie) ontstond er ongewild en onbedoeld een migrantenwijk.
Vooral veel Surinamers weken uit naar de Bijlmer vanwege de lage kosten, de grote woningen en
het saamhorigheidsaspect. Suriname had bovendien te kampen met de naweeën van de uitgeroepen
onafhankelijkheid.
Niet voor iedereen was er werk waardoor het aantal overlast gevende jongeren en drugsgebruikers in rap
tempo toenam. Omdat er bij de inrichting van de Bijlmer gedacht werd dat wonen en ontspannen bij elkaar
hoorden, maar dat werken niet thuis hoorde in deze wijk, ontstond er een getto-achtig gebied waar het
tijdens de nachtelijke uren slecht toeven was.
De bouw startte in 1966, de eerste woning was in 1968 klaar maar de metro liet nog tien jaar op zich
wachten, een fout die later nog eens gemaakt zou worden met de aanleg van IJburg. In 1975 verloederde
dit stadsdeel al dusdanig dat met de komst van de metro de criminaliteit alleen maar geëxporteerd
werd naar andere stadsdelen.
Inmiddels wonen er dermate veel illegalen en nationaliteiten in de Bijlmer dat de gemeente nauwelijks
nog zicht heeft op wat er gebeurt. Wel zijn er een aantal flats gesloopt om plaats te maken voor
laagbouw en meer levendigheid maar dezelfde bewoners zijn er nog.
Huurhuizen maken steeds vaker plaats voor koopwoningen, maar daar zit natuurlijk een stop aan omdat
niet iedereen een koophuis kan betalen.
Openbaar vervoer
De verbindingen zijn uitstekend, er lopen twee metrolijnen en de trein komt op vier stations. Ook
zijn er goede busverbindingen. De toegangswegen tot de A9 zijn talrijk. Met de komst van de ARENA,
de ARENA boulevard en enkele grootwinkelbedrijven zoals Mediamarkt is de Bijlmer zeer zeker opgeknapt
maar er blijft toch een minpuntje.
De samenstelling (ook van het winkelend publiek) van de sociale klassen is fors anders dan in andere
stadsdelen en 's avonds komt er niemand. Alleen als er een evenement is; Ajax speelt of er is een
concert, dan nemen Amsterdammers de metro maar na afloop stroomt dat gelijk weer de andere kant op.
Bijlmerramp
Wat velen zich nog zullen herinneren is de Bijlmerramp van 1992. Op 4 oktober van dat jaar
vloog een Israëlisch vrachtvliegtuig een flat binnen.
Veertig bewoners kwamen om het leven, ook de bemanning van het vliegtuig kwam om. Ook zat er iemand in
het vliegtuig die er feitelijk niet in hoorde, een medewerkster van El Al die ging trouwen. Later
werd er vastgesteld dat de hitte zo intens geweest moet zijn dat het zeer wel mogelijk is dat
ook botten zijn verbrand.
Omdat het al bekend was dat veel flats meer bewoners hadden dan er officieel geregistreerd waren is
men er van uitgegaan dat er veel meer slachtoffers zijn gevallen. Onder andere de Ghanese
gemeenschap bevestigde dat ze meer mensen misten dan er officieel vast stond. Schattingen gaan uit van
rond de 200 doden, bovenop de 43 geïdentificeerden.
El Al
Het vliegtuig was van de Israëlische maatschappij El Al. Later zou bekend worden dat El Al een
eigen hangar heeft op Schiphol waar ze zonder veel moeite naar toe konden vliegen om ladingen af
te leveren en op te halen.
De lading van het gecrashte toestel zou gevaarlijke stoffen hebben bevat, wat de extreem hoge
meldingen van ziekte zou kunnen verklaren onder mensen die ten tijd van de ramp aanwezig waren. El Al,
de Nederlandse regering, de gemeente Amsterdam en een parlementaire enquete kunnen tot op de dag van
vandaag geen uitsluitsel geven over wat er precies in het vliegtuig zat.
Wonderlijk is bovendien dat de douane de lading nooit gezien heeft maar er wel een invoervergunning
voor had afgegeven. Dat scheen vaker te gebeuren, de Israeliërs kunnen een potje breken
blijkbaar.
De crash van de Boeing 747
Door het afbreken van een borgpen brak een motor af, dat verzoorzaakte dermate veel schade
aan een tweede motor dat ook die uitviel. Mensen hebben de twee motoren in het Gooimeer zien storten.
Achteraf wordt beweerd dat de motor al scheef hing voordat
het toestel vertrok en dat er olie uit het vliegtuig lekte. Daar is fotomateriaal van.
Minister Jorritsma deed dit af als dat het normaal was dat door een schommeling een motor wel eens
een beetje scheef kan komen te hangen. Luuchtvaartdeskundigen deden dit al rap af als 'onzin'.
Na het verliezen van twee motoren dacht de luchtverkeersleiding dat de twee motoren waren uitgevallen
maar de bemanning bedoelde letterlijk weggevallen. Hierdoor nam de luchtverkeersleiding een
beslissing die later desastreuse gevolgen zou hebben met de bekende afloop.
Maar de lucthverkeersleiding zou nog een cruciale fout hebben gemaakt. Vallende motoren worden door een
radar opgemerkt, ook dat deed Jorritsma af als 'alleen objecten met een zender worden door radars
gezien'. Onzin natuurlijk want dat zou betekenen dat kwaadwillenden de zender weglaten uit een
vliegtuig om zo onopgemerkt een luchtruim te kunnen betreden.
Maar wetenschappelijk wordt ook dit door Jorritsma gemaakte punt ondergraven. Grote voorwerpen worden
wel degelijk door een radar gezien. De luchtverkeersleiding heeft simpelweg zitten slapen.
Mannen in witte pakken
Daags na de ramp hebben meerdere mensen onderzoekers aan het werk gezien. Het vreemde is is dat het
gebied afgesloten was maar dat achteraf niemand kan zeggen aan wie toestemming is gegeven voor een
onderzoek ter plaatse. Wel is er geconstateerd dat er dingen mee zijn genomen.
Er zijn meerdere versies die uiteraard uit de grote duim kunnen komen van een onderzoeksjournalist
maar vast staat dat er slechts twee medewerkers van de GG&GD aanwezig zijn geweest terwijl er
rond de twintig zijn geteld door diverse mensen.
De oorzaak van de ramp is complex maar het draait om een pen die de motor verankeren moet, die
pen zou afgebroken zijn maar dan had de motor niet scheef hebben kunnen hangen. Vermoed zou kunnen
worden dat het euvel niet verholpen is en dat dat aan het licht zou komen als de pen niet zou zijn
gevonden. De staat van de pen zou dan ook meer duidelijkheid moeten brengen.
Het materiaal van de pen is dusdanig hard dat de pen niet kan buigen, hij zou dan breken. Wel kan er
een haarscheur in zitten maar dan doet hij nog wel zijn werk.
Het vinden van een gebroken pen was dus essentieel. Alle brokstukken waren naar een afgesloten loods
gebracht waar gezocht werd naar onderdelen, een gebroken pen werd uiteindelijk gevonden.
Twee zwarte dozen, een is weg, de ander deels kapot
Een zwarte doos moet na een crash duidelijk maken wat er zich tijdens de laatste minuten heeft
afgespeeld. Er is slechts één zwarte doos gevonden en de andere moest naar
Washington worden gestuurd voor nader onderzoek omdat uitgerekend de laatst minuten niet hoorbaar
waren.
Het toestel was vlak voor de crash dus geland op Schiphol, afkomstig uit New York. Daar zou het
chenische middelen hebben geladen. Of die nog in het toestel zaten toen het weer van Schiphol
vertrok is onduidelijk.
Omdat er teveel niet is opgehelderd blijft de Bijlmerramp tot op de dag van vandaag voor speculaties
zorgen en houdt het binnen de Ghanese en Surinaamse gemeenschap de gemoederen nog bezig.
Een goed verhaal staat
HIER
Bijlmerbajes
De Bijlmerbajes is een gevangenis die ook niet echt bijdraagt aan een positief beeld van de
Bijlmermeer.
De zes met elkaar verbonden gebouwen zijn in 1978 geopend. Door de hoogte van de gebouwen, de
inrichting van het terrein er omheen en het onbreekbare glas waren tralies voor de ramen niet nodig,
dacht men.
Toen een gevangene het lukte het glas toch te breken werden er alsnog tralies geplaatst.
De realisering van een nieuwe gevangenis is in een vergevorderd stadium, wat er dan met de Bijlmerbajes
gebeurt is niet zeker, ik zou zeggen, studentenflats. Maar een project-ontwikkelaar zal er
ongetwijfeld andere plannen voor weten.
De Bijlmermeer is venster 46 van de Canon van Amsterdam.
TERUG NAAR DE CANON OP MOKUMS
Queensday | Koninginnedag
Wat voor Barcelona Merce is is voor Amsterdam Koninginnedag, en natuurlijk, ieder land en iedere
stad heeft zo zijn tradities maar als ik in het buitenland kom heeft iedereen het toch
altijd over die bootjes in de grachten.
Koninginnedag is een nationaal feest maar zoals het in Amsterdam gevierd wordt is toch ieder jaar
weer heel bijzonder en het oefent een enorme aantrekkingskracht uit op tienduizenden mensen van over
de gehele wereld.
RING