Hendrik Johannes Cruijff wordt op 25 april 1947 geboren in de Linnaeusstraat te Amsterdam. Hij zou uitgroeien tot Nederlands
beste voetballer aller tijden. Hij is uitgeroepen tot beste
Europese voetballer van de twintigste eeuw.
Cruijff bracht zijn jeugdjaren door tegenover De Meer, het stadioncomplex van AFC Ajax. Nadat zijn
vader in 1959 overlijd verhuizen ze binnen betondorp naar een andere straat. Pas in 1968 verlaat
'Jopie' (voor intimi) het ouderlijk huis.
Op 2 december van dat jaar trouwt Cruijff met de dochter van de bekende Amsterdamse zakenman Cor
Coster, met Danny is hij nog altijd getrouwd, zij kregen drie kinderen: Chantal, Susila en
Jordi, die eveneens voetballer en trainer is geworden en anno 2012 voetbaldirecteur is.
De achternaam: Cruijff Cruyff, Cruif, Cruiff, Cruyf, Cruijf
Zijn vader heette Cruijff dus ook Johan heet Cruijff. Maar omdat de 'ij' lastig is uit te spreken in
het buitenland wordt daar de 'y' gebruikt.
Weetje 01
Ook Feyenoord heette vroeger Feijenoord. Het hardnekkige gerucht wil dat naar voorbeeld van Johan
de club zijn naam veranderde, maar ondanks dat Johan de Rotterdamse club kampioen maakte wil men
dat liever niet in de geschiedenisboekjes hebben.
De Ajax jaren
In 1957 werd Johan lid van Ajax, op zijn zeventiende debuteerde hij al in het eerste elftal, zeker voor
die tijd een zeer jonge leeftijd om in de hoofdmacht van een voetbalelftal te debuteren. Direct wordt
Cruijff bekend en geroemd om zijn spelinzicht en heldere analyses na de wedstrijd. Dat leidde al snel
tot zijn selectie bij het Nederlands elftal in 1966.
De eerste wedstrijd die hij voor Ajax speelde ging weliswaar verloren, Johan verving daarin de
geblesseerde Piet Keizer en scoorde voor Ajax het enige doelpunt.
Cruijff was aanvaller maar omdat hij zich steeds nadrukkelijker met het 'spelletje' ging bemoeien
groeide hij al rap uit tot spelbepaler, de zogenaamde 'nummer 10', plek hoewel hij dat rugnummer
nooit zou dragen.
Johan werd zesmaal kampioen met Ajax, haalde vier maal de KNVB beker op en had een groot aandeel in
de meest succesvolle periode van een Nederlandse club aller tijden, 1971 - 1972 - 1973, waarin driemaal
de Europa cup 1 werd gewonnen en eenmaal de wereldbeker voor clubteams. Hij werd in 1971, 1973 en 1974 uitgeroepen tot Europees voetballer van het jaar.
In zijn dagen als aanvaller droeg hij nummer negen en later het legendarische nummer 14. Bij Ajax
speelt nog altijd niemand met dat rugnummer uit respect en als eerbetoon aan Johan.
De Barcelona jaren
In 1973 ontvangt Ajax als eerste club in Nederland een miljoenensom voor een speler, Barcelona betaalt
zes miljoen voor de beste speler in Europa van dat moment. Cruijff speelt er vijf jaar en behaalt met
de club grote successen.
Zijn toenmalige trainer (1865 - 1971) Rinus Michels ging Johan voor door trainer bij Barcelona
te worden, het is dan ook Michels die Cruijff naar de Catalaanse hoofdstad haalt. In die tijd zat
Franco nog stevig in het zadel maar de Catalanen haatten hem omdat zij hun cultuur en taal niet
mochten uitdragen.
Het 'Barca' van Cruijff en Michels werden gezien als politiek pressiemiddel tegen de gehate
dictator en de Madrileense overheersing. De bijnaam die Johan kreeg was 'El Salvador', de
verlosser omdat hij na vijftien jaar overheersijng door Real Madrid de hegemonie wist te doorbreken.
In het kampioensjaar 1973 bezorgde hij Barcelona de titel, onder andere door Madrid in eigen huis met
5-0 te vernederen.
Johan zou bijna zes jaar voor Barcelona spelen. Hij stopte met voetballen en kreeg een
afscheidswedstrijd van Ajax die jammerlijk met 8-0 verloren werd van Bayern Munchen, de glans was er
voor Johan niet minder om. Johan ging in zaken maar daar was hij niet gehaaid genoeg voor, zijn
zakenpartners brachten hem vele verliezen waardoor hij zich genoodzaakt zag weer te gaan
voetballen.
De Amerikaanse jaren
Rinus Michels vertrok als trainer van Barcelona naar de Verenigde Staten, de Los Angeles Aztecs
haalden Johan Cruijff als sterspeler binnen. Na een jaar vetrok Cruijff naar de Washington
Diplomats. In beide jaren (1979 en 1980) werd Cruijff Amerikaans voetballer van het jaar.
Opnieuw Ajax
Na het Amerikaanse avontuur dat financieel zeer, maar sportief totaal niet aantrekkelijk was voor Johan,
tekende hij in 1981 opnieuw bij Ajax.
In beide twee jaren die volgden onder het leidersschap van Cruijff, won Ajax het landskampioenschap
en eenmaal de KNVB beker. Cruijff was aan het einde van dat seizoen al 36 en regelmatig geblesseerd
geweest, Ajax durfde het niet aan zijn contract te verlengen, de domste beslissing van Ajax ooit.
Zijn Feyenoord tijd
Cruijff is getergd en gaat in op een aanbieding van Feyenoord, in het seizoen 1983-1984 herhaald hij
het kuntsstukje dat hij ooit bij Barcelona vertoonde, hij bezorgt Feyenoord na een decennium de
dubbel.
Met Feyenoord haalt hij dus zijn gram en wordt zelfs uitgeroepen tot voetballer van het
jaar, tegen Zwolle zou hij zijn laatste wedstrijd op Nederlandse bodem spelen.
De jaren als international
Johan Cruijff heeft een geweldig gemiddelde, hij speelde niet vaak voor het Nederlands elftal (48)
maar wist daarin wel 33 maal het net te vinden. Hij was 34 keer aanvoerder. Cruijff was zuinig op
zijn lichaam en wilde liever geen oefenpotjes spelen, kwalificatiewedstrijden tegen dwergstaatjes
liet hij eveneens aan zich voorbij gaan.
In 1974 was hij aanvoerder en beste speler van het kampioenschap in Duitsland waar de finale tegen
het gastland verloren ging. Cruijff speelde geen beste wedstrijd wat toegeschreven werd aan een rel
in het hotelzwembad waar een Duitse journalist foto's van spelers van het Nederlands elftal
had gemaakt met naakte meisjes.
Dit was opgezet door het Duitse roddelblad Bild om de spelers in diskrediet te brengen en uit hun
concenntratie te halen. De Duitsers wisten dat Nederland beter was en veruit favoriet. De opzet
lukte want Duitsland werd wereldkampioen.
1978 Argentinië Johan op het randje van de dood, voor de eerste maal
Het verloren gaan van, opnieuw, de finale om de wereldcup tegen een gastland werd geweten aan het
afzeggen van Johan. Dat is hem en Danny lang nagedragen maar pas dertig jaar laten zou de ware reden
van zijn afzeggen duidelijk worden.
De familie Cruijff werd in hun huis in Barcelona overvallen door gewapende mannen. Johan werd lange
tijd onder schot gehouden. Het lukte niet hem te ontvoeren maar de schrik zat er goed in, Johan wilde
bij zijn gezin blijven.
Cruijff als trainer
Johan had het in zich een toptrainer te worden en het hoogsthaalbare ook daadwerkelijk te kunnen
realiseren: wereldkampioen worden met het Nederlands elftal. Het heeft niet zo mogen zijn. Hij wordt
trainer bij zijn twee lievelingsclubs: Ajax en later Barcelona, waarmee hij veel succes zou behalen.
Catalaans voetbalelftal
Johan Cruijf is in Catalonië nog steeds een god, hij wordt op handen gedragen en iedereen kent
hem van naam. Johan woont officieel ook nog steeds in Barcelona. Vanwege de 'bijna' ontvoering wordt
alom gerespecteerd dat hij niet wil dat zijn adres en huis bekend worden gemaakt. Uiteraard weten
velen in Catalonië waar hij woont.
De Catalaanse voetbalbond vraagt Johan in 2009 om de functie van bondscoach
van het Catalaans voetbalelftal op zich te nemen. Hij stemt toe. Er wordt geprobeerd tegen 'Oranje' te
spelen maar omdat Catalonië geen officiële voetbalnatie is gooit de KNVB het er op dat
het niet in het speelprogramma past. Argentinië toont zich groter, maar wordt wel met 4-2
weggespeeld.
Nevenactiviteiten
Naast zakenman (deels mislukt, varkens, en deels gelukt, voetbalschoenen) verscheen Cruijff regelmatig
exclusief voor de NOS als commentator. Nadat er kritiek komt uit, voornamelijk, het Eindhovense kamp
zegt Cruijf het contract op en houdt de eer aan zichzelf.
Hij schrijft columns in de Telegraaf hoewel zijn 'maatje' Jaap de Groot in werkelijkheid de stukjes
schrijft na een wekelijks telefoongesprek met Johan.
Johan is zowel bij Ajax, het Nederlands elftal als Barcelona adviseur. Hij is bondsridder en krijgt
van de Catalaanse club het erevoorzitterschap maar dat wordt hem enkele maanden later weer afgenomen
door een met wrok doordrenkte nieuwe voorzitter.
Cruijff houdt ook nu weer de eer aan zichzelf en reageert niet. Er wordt beweerd dat dit een extra
motivatie was voor Johan om het bondscoach-schap van Catalonië te aanvaarden. Cruijff zoekt
nog altijd sportieve wraak. Johan Cruijf is erelid van Ajax, iets wat maar weinigen ten deel valt bij de Amsterdamse
club.
Uitspraken
'En uno momento dado' is de titel van een documentaire uit 2004 over de Spaanse jaren van Johan. De
naam van de documentaire refereert aan een uitspraak van Cruijff na een wedstrijd, hij vertaalde
'op een bepaald moment' letterlijk naar het Spaans.
Omdat 'dados' alleen gebruikt worden in verband met door goden verrichte daden geeft deze uitdrukking
extra lading aan zijn bijnaam in Spanje: 'El Salvador', de verlosser. Net als in het Nederlands
hebben woorden en uitdrukkingen van Johan Cruijff de Spaanse taal verreikt.
In Nederland zei Cruijjf ooit: "als je zorgt dat je eenmaal meer scoort dan je tegenstander win je".
Maar ook "ieder nadeel heeft zijn voordeel" is zo'n uitdrukking waar geen speld tussen te
krijgen is.
De weldoener
Met zijn Cruijff foundation haalt Johan veel geld op voor kansarme kinderen, waar ook ter wereld. Maar
hij maakt ook gelijk zichtbaar wat er met het geld gebeurt.
De Cruyff Courts zijn voetbalveldjes in buurten van steden waar kinderen veilig en onder
begeleiding kunnen sporten. Het brengt kinderen bij elkaar en houdt ze van de straat. Als donateur
kun je bijdragen aan de activiteiten van de Cruijff foundation onder de noemer, 'alleen kun
je niets, je moet het samen doen'.
Jaarlijks wordt er ook een Cruyff Foundation Cup gehouden.
Weetje 02
In dertig jaar heeft Johan Cruijff, als voetballer en als trainer, 64 prijzen gewonnen, gemiddeld dus
twee per werkzaam jaar!
Johan op het randje van de dood, voor de tweede maal
Cruijff, een verstokte roker, kreeg in 1991 een hartaanval, na een operatie stopte hij op
dokteradvies direct met roken en werkte naderhand mee aan anti-roken spotje, zie onder.
Haat liefde met Ajax
Na een eerdere poging Ajax sportief weer aan de top te krijgen zegt Cruijff in 2011 door te gaan
pakken en de club te willen hervormen, 'linkom of rechtsom'. Lang vindt hij een tegenspurtelende
directie en RvC op zijn weg. De geschiedenis leert ons inmiddels dat als Cruijff iets wil het ook gebeurt, de RvC stapte op om
ruim baan te maken voor de plannen van Johan.
Weetje 03
Dat Cruijff niet altijd met rugnummer veertien heeft gespeeld weet niet iedereen. Vóór
1970 speelde hij met '9', maar ook met de rugnummers '8' en '10' speelde hij sporadisch.
De eerste keer dat Cruijff met '14' speelde was op 30 oktober 1970. Johan had een tijd langs de kant
gestaan door een blessure. Gerrie Mühren had zijn shirt niet bij zich dus moest hij eigenlijk met
nummer 14 spelen, omdat Cruijff al een tijd niet gespeeld had en die wedstrijd, tegen PSV, weer voor
het eerst meedeet liet hij Gerrie Mühren met '9' spelen.
Omdat de wedstrijd gewonnen werd koos Johan vanaf die wedstrijd voor rugnummer 14.
Toch zou hij soms nog een ander rugnummer toebedeeld krijgen maar voor de buitenwacht IS Johan Cruijff
'nummer 14'. Bij Ajax zal nooit iemand anders dan Johan Cruijff met rugnummer 14 spelen.
Cruijff eigenwijs? Welnee!
"Je kunt beter ten onder gaan met je eigen visie dan met de visie van een ander".
Op 25 april 2012 is Johan 65 jaar geworden maar aan met pensioen gaan denkt de jongeman nog niet.
Amsterdammers verwachten veel van hun club maar procentueel gezien zitten de meeste supporters
niet in Amsterdam. Ajax is in alle opzichten de populairste club van Nederland. Dat zie je ook in het
buitenland, Ajax kennen ze overal, de naam Cruijff kleeft natuurlijk ook aan de club.
Vreemd dat hij niet de egards krijgt die van Ajax gratis en voor niets een grotere club zouden
kunnen maken, maar dat zal wel de Amsterdamse arrogantie zijn: graag of niet.