Elandsgracht hartje Jordaan
De Elandsgracht heeft voor mij een speciale betekenis want ik heb er een deel van mijn jeugd doorgebracht,
niet als bewoner maar als scholier. Een dependance van de school zat op de Lauriergracht en de andere
op de
Elandsgracht.
Ik was blij dat ik bleef zitten met nog 40% van de klas, we konden ons geluk niet op. Nog een jaar op
school in de Jordaan.
Stootje
Snackbar 'stoot je hoofd niet', in de kelder, hoe klein je ook was, je moest op je pan letten. Schuin
tegenover school, kon het beter? In mijn gedachten veranderde de buurt toen niet en als ik er nu
rondloop, ik heb er familie wonen, denk ik daar nog net zo over.
De school is weg maar Lindeman zit er nog net als de kroeg op de hoek, 'stootje' en het is er zelfs
nog beter op geworden. Mooier, schoner en zeker niet minder gezellig.
De school is buurtcentrum 't Claverhuis geworden.
De Elandsgracht ligt niet direct aan mijn 'lijn 3 route'
(link) maar je zou een uitstapje kunnen maken, tenslotte
is er een hoop te zien hier en je loopt zo naar diverse 'hot spots' in de stad. Stel, je stapt
uit op de hoek van de Kinkerstraat, tramlijn 3 stopt daar namelijk het dichtst bij de Elandsgracht. Dan
loop je richting stad, langs het hoofdbureau van politie, links de Appeltjesmarkt waar jaarlijks het
Jordaan festival (link) wordt gehouden.
Even oversteken en daar begint de Jordaan, aan de voet van de Elandsgracht.
Ooit was de Elandsgracht ook echt een gracht, het water liep van de Lijnbaansgracht naar de
Prinsengracht. In 1891 werd de gracht echter gedempt omdat het water in de Amsterdamse grachten enorm
stonk maar men ook meer ruimte nodig had voor het, toen al, toenemende verkeer.
Plannen om de gracht weer uit te graven stuitten op veel verzet van buurtbewoners (parkeerplekken) en
winkeliers (onbereikbaarheid.)
Johnny Jordaan Plein voor de Parels van de Jordaan
Aan de kop van de Elandsgracht bij de hoek met de Prinsengracht waar ook het woonbootmuseum ligt, staan
vijf borstbeelden.
De Parels van de Jordaan
Tante Leen (link)
Johnny Jordaan (link)
Manke Nelis (link)
Johnny Meijer (link)
Mien Froger en haar man Bolle Jan (link)
Ter ere van deze grote zes is het plein omgedoopt tot Johnny Jordaanplein. Waarom Willy Alberti hier
niet staat? Dat heeft twee redenen.
Aan de gevel van de Westertoren is een plaquette geplaatst ter ere van Willy. Om dan een tweede
eerbetoon in de Jordaan te plaatsen zou afbreuk doen aan de plaquette maar anderen zeggen dat Willy bij
zijn gabbers hoort te staan.
Maar de Elandsgracht staat in de Zuid Jordaan en de Westertoren in de
Noord Jordaan. Maar op de keper beschouwt staat de Westertoren in geen enkele Jordaan, de grens
ligt namelijk precies in het midden van de Prinsengracht en de Westertoren staat daar net aan de
verkeerde van om tot de Jordaan gerekend te kunnen worden.
Herprofilering
Al jarenlang wordt er gesteggeld over wat er met de Elandsgracht moet gebeuren. Er zitten een paar kroegen
waarvan er een tegen de zin van de bewoners in een terrasvergunning heeft gekregen. De gemeente lijkt
zich niet veel aan te trekken van de klankbordgroep Elandsgracht.
In 2005 is er een voorstel op tafel gekomen, wellicht dat dit toch weer uit de kast wordt getrokken,
het plan kunt u HIER DOWNLOADEN.
Fort van Sjako
De beruchtste Amsterdamse crimineel aller tijden zou Jacob Frederik Muller, alias Sjako (of Jaco) zijn
geweest. Hij woonde op nummer 73 aan de Elandsgracht waar een gevelsteen aan hem herinnert. 'Het fort
van Sjakoo' (dubbel 'o' dus) wordt in krakerskringen ook wel eens gebruikt als geuzennaam maar feitelijk
heeft het niets van doen met deze notoire inbreker.
Zijn bestaan is door de jaren heen geromantiseerd alsof hij een klein hartje had en alles wat hij stal
aan minderbedeelden gaf maar de meningen zijn inmiddels wel iets bijgesteld.
Jacob Muller, alias Sakoo, was een keiharde draaideurcrimineel die niet terugdeinsde voor moord en
doodslag. Op 6 augustus 1718 werd hij gemarteld en onthoofd op de Dam.
Het 'fort' waar Sjako woonde was een enorme onneembare vesting, alias rovershol en is eind negentiende
eeuw afgebroken, het enige dat aan hem herinnert zijn wat attributen die hij gebruikte op zijn
roverspad. Op de plek waar hij gewoond heeft zijn in het nieuwe huis twee gevelstenen geplaatst
ter nagedachtenis.
LEUKE LINK NAAR HET STADSARCHIEF OVER SJAKO
Het Fort van SjakoAuteur: Richard Meijer
Uitgeverij Prometheus
ISBN 978 90 446 1139 7
De TROS kwam met een televisie serie die gebaseerd was op dit boek.
Woonboot Museum
Er zijn wel meer bijzondere musea in de stad die ik niet expliciet noem maar het woonboot museum is uniek in de wereld en niet alleen voor buitenlanders een bezoek meer dan waard.
Het is gevestigd op de "Hendrika Maria", een voormalig vrachtschip uit 1914 dat later verbouwd werd tot woonboot en nu dus een mueseum is.
Prinsengracht aan de kop van de Elandsgracht (Johnny Jordaanplein)
Telefoon: 020 42 70 750
Nering
Op de Elandsgracht vindt u een aantal café's en restaurants. Er zit een grote Albert Heyn (Lindeman), een verfspeciaalzaak, coffeeshop, makelaar, tapijtwinkel, kapper, slagerij, snackbar, meubelzaak, opticien en sportzaak.
Als u aan de kop naar rechts gaat (de Prinsengracht op) loopt u richting het Leidseplein. Gaat u de andere kant op (ook de Prinsengracht) dan gaat u richting Noord Jordaan waar de Westermarkt is, het Anne Frank huis en de vier Jordaanmarkten (link.)
Nieuwmarkt
De Nieuwmarkt zit ingeklemt tussen de Geldersekade en de Kloveniersburgwal en heeft tientallen
uitwegen. Zo kun je via de Sint Antoniebreestraat de Jodenbuurt in en het Nationaal Historisch Museum
in de Zuiderkerk of het Rembrandthuis bezoeken. Je bent dan gelijk op een steenworp afstand van
de vlooienmarkt en de Stopera. Artis is tien minuten lopen.
Maar je kunt ook de Kloverniersburgwal aflopen, je passeert dan het gezellige winkelstraatje de Staalstraat,
de Oudemanhuispoort en als je doorloopt eindig je op de Munt waar je een rondvaartboot kunt nemen, de
Kalverstraat in kunt duiken of V&D kunt leegkopen.
RING