Buitenhuizen Mail Jopie Loos Tumblr 4 Mokums in Englsih Googl+ Mokums op Twitter Videos Amsterdam Mokums op Instagram Deurmat


Over sommige onderwerpen in de Canon van Amsterdam verbaas ik me zeer. Venster 21 (van de 50) handelt over 'buitenhuizen'. Omdat ik de gehele Canon ook in deze site wil benoemen schrijf ik hier een stukje over de buitenhuizen in de zestiende, zeventiende en achttiende eeuw.
Maar ik betrek er de gevolgen van het hebben van een buitenhuis wel bij.

Zoals de rijken altijd hebben gedaan en zullen doen verlaten zij de grote stad zodra het ze uitkomt. Buitenhuis langs de Amstel Paul de Leeuw doet dat, Gordon ook en zelfs André Hazes verkoos een stekkie in het bos of aan het water boven het Amsterdamse.
Dit is van alle tijden en dat zal dus ook altijd wel zo blijven.

De Canon
De Canon van Amsterdam koppelt de geschiedenis aan gebouwen die we kunnen bezoeken. Dat maakt het levendiger, mee eens. Maar er moet wel een bepaalde mate van historische waarde te zien zijn en de koppeling moet ook daadwerkelijk gemaakt kunnen worden.
Ik toonde al aan dat op een aantal punten de Canon niet klopt, bijvoorbeeld omtrent het moment waarop Amsterdam stadsrechten kreeg. Met betrekking tot de 'buitenhuizen' heb ik ook bedenkingen.

Reden om de stad te ontvluchten was de stank en ziektes die op de loer lagen. De riolering kwam uit op de grachten maar er werd ook veel huisvuil op straat gegooid. Gevolg was ratten en bacteriën die veel ziektes veroorzaakten.

De Canon schrijft zeer triviaal over her fenomeen buitenhuizen:
En zo hadden de welgestelde Amsterdammers zich in een ruime gordel om de stad heen van een eigen paradijsje verzekerd. Soms verfraaid met een volière, vaak een oranjerie waarin ze uitheemse struiken en planten kweekten, een enkele keer ook met iets buitenissigs als een schelpengrot – maar in elk geval een theekoepel.
Daar ontvingen de welgestelde Amsterdammers bezoek, lieten zich een kopje thee schenken, en genoten op kalme wijze van een zorgeloos bestaan.


Andere kant van de medaille
Doordat de gegoede burgerij de mogelijkheid had uit te wijken naar tweede optrekjes werd er ook niet veel gedaan om de omstandigheden in de stad te verbeteren. Zo heersten er ziektes die direct het gevolg waren van verontreiniging, zoals in 1809 een ernstige pokken epidemie, in 1833, 1866, 1871 en 1894 cholera en een zeer besmettelijke oogziekte door ammoniakgassen uit de grachten in 1880 en 1881.
Maar eerder al, rond 1624 sterft tien procent van de Amsterdamse bevolking aan de pest, in 1663 breekt de pest opnieuw uit.
In 1831 was er een europese cholera epidemie die zijn weerga niet kende. Pas jaren later zou er een link worden gelegd tussen verontreinigd water en cholera. Voor de pest was dat de aanwezigheid van ratten in de buurt van verontreinigd water.

Je zou dus ook kunnen stellen dat de buitenhuizen het voorkomen van levensbedreigende ziektes in de weg stond.

Het tastbare van dit venster is zondermeer te vinden als je een rondje maakt langs de Amstel, daar zie je veel, haast kasteelachtige, huizen die dateren van de tijd dat de grachtengordel heel anders gezien werd als hoe er nu tegenaan wordt gekeken.

Met name de pest (de zwarte dood) heeft aardig huisgehouden in Amsterdam. Op het terrein waar ooit een pesthuis stond werd later het WG ziekenhuis gebouwd.
Een pesthuis was een huis waar lijders aan besmettelijke ziektes naar toe werden gebracht en afgezonderd van anderen. Het pesthuis op het latere WG terrein heete ook wel het 'buitengasthuis' en was een dependance van het binnengasthuis.

Ik heb een zeer interessant document gevonden met oude tekeningen van het voormalige pesthuis. Het is ooit gepubliceerd door Elsevier, je kunt het HIER downloaden.

Het enige dat dus voor opname van 'buitenhuizen' in de Canon van Amsterdam pleit boven 'de pest' is dat alle tastbare herinneringen (op oude familiegraven na) aan de vreselijke ziektes uit vorige eeuwen voorgoed verdwenen zijn.
Een van de theorieën over de Andreskruizen in het stadswapen van Amsterdam verhaalt over dat ze staan voor de drie plagen die de stad hebben geteisterd: water, vuur en de pest. Eerlijk gezegd geloof ik daar niets van (link.)

Buitenhuizen is venster 21 van de Canon van Amsterdam.
   TERUG NAAR DE CANON OP MOKUMS

BLAADJES OVERZICHT + DISCLAIMER

Volendam

Palingsound is een vondst van Willem van Kooten (alias Joost den Draaijer), of de muziek nu 'glad' als aal is en daarom palingsound heet of dat de muziek uit het palingdorp Volendam komt is mij niet geheel duidelijk geworden.

Zeg je Volendam dan zeg je net zo makkelijk 'paling roken' als 'BZN'. De nieuwe lichting (Smit, 3j's, Nick en Simon) worden er liever niet mee geassocieerd.

>>> ...meer over Volendam...

in 't Huisie Bijzonder Wat te zien/ doen? Muziek Geschiedenis Evenementen Crimininaliteit Rondom de stad
JOPIE LOOS 9 straatjes ArenA Accordeon Aardappeloproer Canal Parade Baantjer Amstel
INGEZONDEN 10e straatje Bioscopen André Hazes Aletta Jacobs Grachtenrace Bargoens Bakkum
LINKS Ajax Brouwerijen Artiesten Anne Frank Hartjesdagen Bomaanslag Bloemenveiling
NIEUWSBRIEF Amsterdammertjes Buurten Beste zanger Bredero Jordaanfestival Bram Moszkowicz Fietsen
WEBRING Begijnhof Condomerie Danny de Munk Bijlmermeer Koninginnedag Kees Houtman Kaasmarkt
Bruggen Entertainment Draaiorgels Diamanten Koopzondag Dino Soerel Markermeer
Mokums Carré Gevels Dries Roelvink Domela Nieuwenhuis Marathon Driehoek Muiderslot
AT5 Centraal Station Gevelstenen Drukwerk Henri Polak Sail Gerard Spong Pampus
Bekenden Coffeeshops Gokje wagen Henk Poort Hippies Sinterklaas Haring Arie Stadsstranden
Burgemeester Daklozenkrant Hofjes Henk van Mokum Hongerwinter Trouwlocaties Holleeder Volendam
Dialect De barbier Kerken Hoesjes Jan Schaefer Uitmarkt Jakkie Stroek Zaanse Schans
Het Parool Duivelseiland Kinderboerderijen Johnny Jordaan Jodenjacht Oscar Hammerstein Zandvoort
Humor Etymologie Krul (pisbak) Koos Alberts Kasteel van Aemstel Café's Pistolen Paultje
Nachtburgemeester Gay Amsterdam Markten Leen Jongewaard Koopmansboek 2 Zwaantjes Politie Vervoer
Lommerd Grachten Massages Leo Fuld Lieverdje In 't Aepjen RaRa Auto
NZ-Lijn Heineken Musea Paar apart Michiel de Ruyter Baantjer café Red Light Fiets
Producten Hells Angels Paleis Parels Minirok De 3 Fleschjes Rinus Vet Fietstaxi
Stadsdelen Herman Brood Parken Ramses Shaffy Multatuli De Druif Stanley Hillis Jachthaven
Stopera Jacob Hooy Pleinen René Riva Niod De Dokter Steve Brown Lopend
Straatnamen Johan Cruijff Poorten Robert Long Nostalgie 't Hooischip Willem Endstra OV
Tante Betje Kerkorgels Poptempels Rooie Sien OS 1928 De Jordaan Yab Yum Schiphol
Theo van Gogh Kraken PTA Smartlappen Over Amsterdam 't Mandje Zwarte Joop Taxi
Typisch Mokum Majoor Bosshardt REM eiland Straatmuziek Paleis voor Volksvlijt De Ooievaar Witkar
Mata Hari Rondvaart Tante Leen Palingoproer Papeneiland
Mijn plekkies Max Tailleur Schaatsen Tante Na Rembrandt Rooie Nelis De grote vier (of 5) Eten uit Mokum
Beethovenstraat Oorlam Sluizen Ton van Duinhoven Stadsbranden Wijnand Fockink Mulisch (H.) Broodje bal
Boekenwinkels Plat praten Stadswandeling Truce Speyck Stadswapen De Wildeman Reve (G.) Broodje Boljeri
Bosplan Simon Carmiggelt Straatkunst Willeke Alberti Trams Wolkers (J.) Broodje halfom
DeLaMar Truus Trompert Tatoeages Willy Alberti Video's Diversen Hermans (W.F.) Broodje kroket
Elandsgracht Vondelpark Theaters Wim Sonneveld VOC Auto ellende Hella Haasse Broodje mokum
Gemeente archief Walletjes Trouwlocaties WIC Emigreren Cement
Haarlemmerstraat Werelderfgoed Tulpen Da's apart Joodse spelling Duivekater
Helmersbuurt Westertoren Vissen Carice van Houten Uit eten Jordaan museum Haringkie happen
Jordaan Wonen Wandelen Dubbelspion? Johannes van Dam Magisch-realisme Hete bliksem
Koffiehuizen Zeurkousen Zwemmen Gogomobiel Nieuw Amsterdam Joodse kippensoep
Nieuwmarkt Nieuw liefdesliedje Over hout Leverworst
Plantage Nozems Sterk merk werkt Mokumse luilakbol
Rapenburg Paleis Weemoed Verdwenen straen Ossenworst
Staalbuurt Wapen van A. Voor de lijn Stoofvlees
The Movies Wilhelm Hibbeln Voorkom katers Surinaams eten
Waterlooplein Wentelteefjes
Zuiderkerk Zeebonk
Ook 'n website? Ziekenhuizen Unieke winkeltjes Zoekertjes Canon van Amsterdam Evenementen Begraafplaatsen Draaiboek gemeente

WEBRING

copyright 2009/ 2010/ 2011/ 2012/ 2013/ 2014/ 2015/ 2016/ 2017/ 2018 MokumsNL