Gas en water socialisme, Treub en Wibaut
Tijdgenoten
Dit hoofdstuk heb ik ontleend aan een van de vijftig vensters van de Canon van Amsterdam maar moet
eigenlijk opgehangen worden aan Floor Wibaut, inderdaad, van de Wibautstraat en Willem Treub,
inderdaad, van de Mr. Treublaan.
Floor Wibaut
Floor was een Vlissinger die in van 1904 tot aan zijn dood in 1936 in Amsterdam woonde en te
boek stond als een gewiekst zakenman en gevierd politicus (SDAP.) Zijn vermogen stelde hem in staat
zowel maatschappelijk als politiek, via de SDAP, een stempel te drukken op het sociale leven van
de Amsterdammers.
Wibaut was van 1899 tot en met 1914 directeur van Houthandel Alberts. Tot aan zijn dood is hij
aandeelhouder en commissaris gebleven van deze welvarende onderneming. Wibaut ijverde als wethouder
van volkshuisvesting voor sociale woningbouw.
Willem Treub
Treub was Hagenaar en wethouder Publieke Werken, onder zijn bewind werden voorzieningen als gas, elektriciteit,
telefoon, tram en waterleiding gedeprivatiseerd. Hij was progressief liberaal en leidde De Radicale Bond,
voornaamste doelstellingen betroffen de uitbreiding van het kiesrecht en sociale wetgeving.
Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 was hij een van de voormannen die de economische
crisis moest beteugelen.
1894, het stadsbestuur krijgt meer verantwoordelijkheden
Tegen wil en dank moest Amsterdam zorgen voor het ophalen van het huisvuil, schoon drinkwater,
goedkoop electriciteit, enzovoort. De burgerij diende goed verzorgd te worden. Maar de gemeente liet
dit tegen de zin van het volk over aan private instellingen die teveel geld vroegen en het werk
niet goed deden.
Ook was er veel armoede, vooral in de Jordaan en rond de Nieuwmarkt tot aan het Waterlooplein. Men
woonde er veelal onder erbarmelijke omstandigheden. De twee wethouders Treub en Wibaut sloegen de
handen ineen en zorgden voor betere leefomstandigheden en nationalisering van de stedelijke
nutsvoorzieningen waardoor de kosten enorm omlaag gingen.
Amsterdam wordt na de Eerste Wereldoorlog gezien als de voorloper van de verzorgingsstaat, omdat
dit begon met het terughalen van de waterleiding wordt er gesproken van 'water en gas socialisme'.
Waar het tastbare punt in de stad is voor vesnter 32 van de Canon van Amsterdam is niet
duidelijk.
Gas en water socialisme is venster 32 van de Canon van Amsterdam.
TERUG NAAR DE CANON OP MOKUMS
Willeke Alberti
Op elfjarige leeftijd maakt ze al haar televisie debuut in de musical 'Duel om Barbara', twee jaar
later zet ze met haar vader Willy Alberti een duet op de plaat. Solo singles als Norman en
Spiegelbeeld (1963) worden grote hits en ze mag twee gouden platen in ontvangst nemen.
Van 1964 tot 1968 brengen vader en dochter Alberti voor de AVRO TV de Zaterdagavondshows, terwijl
Willeke zelf hits scoort met 'Morgen ben ik de bruid' en 'Vanavond om kwart over zes ben ik vrij'.
RING