Een Russische Tsaar in Amsterdam
De link tussen een Russische Tsaar en de stad Amsterdam is niet zo snel gelegd omdat met name de
Zaanstreek aanspraak lijkt te mogen maken op zijn voortdurende aanwezigheid. Toch is Peter I zo
interessant dat hij het noemen waard is, al is het maar om een leuk dagtochtje onder uw aandacht te
brengen.
Uiteindelijk verbleef Peter I acht dagen in Zaandam en daarna vier maanden in Amsterdam, toch heeft
de Zaanstreek optimaal rendement gehaald uit dit korte verblijf.
Tsaar (Czaar)
Het woord tsaar komt uit het latijns, caesar betektent alleenheerser. De titel was ook om iedereen te
laten zien hoe rijk je was maar niet iedere tsaar had ook macht in Rusland. Peter I was een tsaar die
graag liet zien hoe rijk en machtig hij was.
Daarnaast was hij ook enorm groot, bijna twee meter.
1697, hoog bezoek, een timmerman komt langs
Peter de Grote was de eerste Tsaar die buiten de eigen landsgrenzen ervaringen op wilde doen, hij wilde
Rusland moderner maken. Van de Nederlandse scheepsbouw en industrie wilde hij leren. In die tijd was
Nederland immers wereldmarktleider op een aantal gebieden.
Het vak van timmerman wilde hij leren hoewel hij al gedreven met zijn handen was. Hij verbleef er in
een huisje dat hij huurde, dat staat nu nog steeds bekend als het 'Czaar Peterhuisje'.
Het Czaar Peterhuisje in Zaandam (Krimp 23, Zaandam) is één van de oudste houten
huisjes van Nederland en te bezoeken op de Zaanse Schans (link.)
Het werd in 1632 gebouwd van oud scheepshout, er staat een stenen huisje overheen om het te beschermen
tegen de weerselementen.
Koning Willem I kocht het huisje ooit en schonk het aan de Russische familie van Peter die het later
weer teruggaven. Officieel is dat echter nooit geregistreerd want de eigenaar van het huisje is
nu formeel 'de Staat der Nederlanden en de erfgenamen van tsaar Nicolaas II'.
Na zijn bliksembezoek aan Zaandam ging Peter naar Amsterdam, waar hij met alle egards door
burgemeester Nicolaas Witsen werd ontvangen, maar bovenal wilde hij leren. Dat ging in Zaandam moeizaam
omdat iedereen de Tsaar wilde zien, van werken en leren kwam niet veel. Witsen had Peter al eens
een brief geschreven dat hij in Amsterdam welkom was.
Czaar Peterstraat
In de 17e eeuw waren er in het oostelijke deel van de stad veel scheepswerven, onder andere die van de
de VOC. Peter I ging daar aan de slag want de werf lag op een afgesloten terrein waar Peter I geen
last had van 'pottenkijkers' zoals in Zaandam.
Begin 1698 'studeerde' Peter I af op de VOC werf, hij was 'bekwaam timmerman'. Hij vertrok direct
uit Amsterdam om er nooit meer terug te keren. Hij vond dat hij in Engeland meer kennis op kon doen.
Diverse interesses
Tijdens zijn verblijf toonde de tsaaar zich een groot liefhebber van etsen, zo tekende hij zelf maar
liet ook mensen naar Rusland komen om daar les te geven in het etsen. Ook was hij geïnteresseerd
in boeken, kaarten, munten, edelstenen en toegepaste wetenschap.
Hij kwam regelmatig in de werkplaats van de familie van der Heyden (inderdaad, die van de blusboot),
Peter wilde de door hen uitgevonden slangbrandspuit naar Rusland brengen wat ook gebeurde.
In het hoofd maar niets op papier
Zoals de Nederlanders schepen bouwden, zo leerde Peter het. Op het gevoel. Er lag niets
wetenschappelijks ten grondslag aan de manier waarop de VOC haar schepen liet bouwen en dat was een
teleurstelling voor Peter die de toegepaste wetenschap zag als basis van de ontwikkeling van Rusland.
Hij moest op papier kunnen laten zien hoe je een schip moest bouwen en het niet telkens voor
hoeven doen.
De Engelsen benaderden de scheepsbouw wel op die manier, dus vetrok de tsaar.
De Csaar Peterstraat en -buurt in Amsterdam is uiteraard vernoemd naar deze Russische tsaar.
RCC | Russisch Cultureel Centrum Amsterdam
Het RCC is een centrum met in de eerste plaats een cultureel programma. Concerten en festivals worden
gebruikt om talentvolle kunstenaars van Russische afkomst (professionals en amateurs) te ondersteunen
en topartiesten uit Rusland uit te nodigen voor optredens.
Naast het culturele aspect is er ook aandacht voor de ontwikkeling van Russisce sprekenden in
Nederland. Iedereen die geïnteresseerd is in de sociale aspecten van Rusland, de economie en
het onderwijs kan middels diverse activiteiten ondersteuning krijgen van het RCC.
RING