Wederdopersoproer
Op 10 mei 1535 vond het Wederdopersoproer in Amsterdam plaats. Wederdopers geven een eigen interpretatie
aan het protestantisme als verzet tegen de Katholieken die op bestuurlijk niveau de touwtjes in
handen hadden.
Amsterdam: een katholieke stad
Deze vermenging en belangenverstrengeling zagen de Wederdopers als een zonde, men streefde naar
een nieuwe staat die meer eerbied had voor de Tien Geboden. Ook predikten de Wederdopers dat het einde
van de beschaving nabij was.
Met name de lagere sociale klassen voelden zich aangetrokken tot de Wederdopers. De hoge
werkeloosheid en armoede gaven voeding aan de gedachte dat alles gedeeld moest worden met
elkaar.
De rijken moesten de armen helpen, of ze dat nu wilden of niet. Zo
verkondigden de Wederdorpers.
'Weder' dopers werden als ketters gezien
'Weder' slaat op de stelling dat een mens pas kan worden gedoopt als hij daar zelf, bij zijn volle
verstand, voor kiest. Pas dan kan de mens onderscheidt maken tussen goed en kwaad.
Katholieken dachten daar anders over waardoor beide groepen recht tegenover
elkaar kwamen te staan.
Aanhangers van andere geloven werden als ketters gezien maar daar werd tot dan toe nooit tegen
opgetreden door het bestuur van Amsterdam. Dat zou een wending krijgen.
In mei van het jaar 1535 trokken veertig Amsterdamse Wederdopers voor de zoveelste maal
joelend door de stad, kreten slakend als: "het einde der tijden is nabij". Ze trokken naar
het stadhuis op de Dam en doodden de wachten. De opstand werd de volgende dag hardhandig en
bloedig neergeslagen. Alle Wederdopers kwamen om het leven.
Op de Dam werd hun hart uit de lichamen gesneden, de lichamen vervolgens gevierendeeld en
opgehangen. De hoofden werden op staken bij de stadspoorten geplaatst ter afschrikking aam een ieder
die opstond tegen het Katholicisme.
Weetjes
1. Opmerkelijk feit aan de Wederdopers is dat ze tijdens hun protestmarsen alle materiële eigendommen
afwierpen. De 'naakte waarheid' stond voor de puurheid van de mens en zijn geloof in Jezus, daar
pastten bezittingen van welke aard dan ook niet bij.
"De naakte waarheid en niets dan de naakte waarheid" is afkomstig van de Wederdopers die zich
tijdens het gebed vaak uitkleden en verkondigden dat alle materie goddeloos was.
2. De Wederdopers wisten zich gesterkt door een geslaagd oproer in de Duitse stad
Mûnster onder leiding van de Nederlander Jan van Geel uit Leiden. Hij nam het zelf echter niet
zo nauw met zijn eigen preken.
Hij was een demagoog van de eerste order ("Gods macht is mijn kracht") en noemde zichzelf 'koning
der Wederdopers' maar hield er wel veel vrouwen, kleding en juwelen op na voor iemand die alle
aardse bezittingen 'des hels' vond. De bijnaam die Jan kreeg was 'Jantje van Leyen', doelend
op het verloochenen van zijn eigen standpunten.
Uit die tijd stamt dus de uitdrukking 'zich er met een Jantje van Leyen' vanaf maken als bedoeld wordt
dat iemand de kantjes er vanaf loopt of de dingen mooier voorspiegels dan ze in werkelijkheid zijn.
3. Jan kwam er zelf niet met een 'jantje van leyen' vanaf want hij werd gevangen
genomen, doodgemarteld en daarna in een ijzeren kooi tentoongesteld als voorbeeld voor wat er met je
gebeurt als je je met ketterij bezig zou houden.
Pas jaren na zijn dood werd hij uit de kooi gehaald, uiteraard totaal vergaan tot stof.
Het is mij niet duidelijk welk referentiepunt de Canon van Amsterdam in gedachten heeft
voor dit hoofdstuk. De vraag heb ik wel gesteld aan de redactie van de Canon maar het gaat net als
met het plaatsen van een reactie onder vensters in de Canon: niets. Geen antwoord en reacties
worden niet geplaatst.
Het wederdopersoproer is venster 7 van de Canon van Amsterdam.
TERUG NAAR DE CANON OP MOKUMS
Passenger Terminal Amsterdam
Jaarlijks doen ruim honderd cruiseschepen Amsterdam aan. De PTA is echter een gebouw dat niet alleen
voor de ontvangst van passagiers van cruiseschepen is gebouwd, het is multi-functioneel. Het gebouw
kan worden afgehuurd voor vergaderingen, beurzen, modeshows, fotoshoots congressen en feesten.
Uiteraard is er een mogelijkheid tot dineren, binnen onder de kroonluchters of buiten op het Promenade
Deck met groot buitenterras, als de zon lekker schijnt.
RING