Oudste theater van Nederland
Nog regelmatig schiet ook ik in opperste verbazing, of een goede vriend vertelt me iets over Amsterdam
wat ik niet wist of ik loop zelf zomaar even tegen iets aan waarvan ik denk: "hoeveel mensen
weten dit"?
Zo stond ik laatst op de tram te wachten en zag ik keukenwinkel Houtsma, ja, dat was dus vroeger
een theater, dat is duidelijk te zien. Maar daarover later meer. Waar ik het nu met je over wil hebben is
het oudste, dus eerste, theater van Nederland.
Als ik zeg 'theater' bedoel ik wel filmtheater, want aan theaters waar voorstellingen werden gegeven is ons
land zeer rijk maar de eerste zaal waar een film 'en publique' werd vertoond bevond zich aan de
Prinsengracht. In 1912 opende de City Bioscoop aan de Prinsengracht 452 aan de kruising van de
Leidsestraat vlakbij het Leidseplein, haar deuren in een oud pand dat voorheen als warenhuis
werd gebruikt.
Het succes was groot, zelfs tijdens de oorlogsjaren, misschien wel 'dankzij' de jaren 1914 - 1918.
Nederland hield zich afzijdig tijdens de Eerste Wereldoorlog maar dat betekende niet dat er geen
zorgen waren, ook ons land had te kampen met grote armoede en werkloosheid.
Naar de bioscoop gaan was een 'uitje' dat voor velen betaalbaar was. De City bleef bestaan tot 1929, in
dat jaar ging de bioscoop op in de Nederlandsche Filmliga. De Filmliga bestond slechts kort van 1927
tot en met 1933 en was een initiatief van filmliefhebbers die het publiek iets anders wilden voorschotelen
dan de Amerikaanse filmfabriek producten.
De zogenaamde avant-garde film kwam in andere bioscopen niet aan bod terwijl er volgens de Liga wel een
behoefte aan was. Vele jaren later zou blijken dat er een propagandistische visie achter de doelstellingen
van de Liga zat. Waarschijnlijk kreeg men dat toen ook door want de Liga bestond dus niet echt lang.
De Uitkijk
Uithangbord van de Liga werd theater de Uitkijk. De liefde was van korte duur want na de inlijving in
1929 duurde dit 'huwelijk' slechts twee jaar waarna de Liga ook werd opgeheven. De Liga drukte te vaak
films van Russische makelijk door en zette zich te vaak en te stevig af tegen andere theaters die wel
degelijk ook avant-garde films vertoonden, alleen, dat wilde de Liga liever niet horen.
De samensmelting betekende wel dat de naam City Bioscoop in 1929 werd veranderd in 'De Uitkijk'.
De Uitkijk bestaat nog altijd en de doelstelling lijkt onaangetast. Letterlijk staat op de site van dit theater
te lezen: "...doet De Uitkijk zijn best het kwaliteitsfilmtheater voor alle liefhebbers van
goede films voort te zetten...
De Uitkijk biedt dan ook altijd films met karakter, en doet graag iets extra's voor de filmliefhebber...
Ook vinden er regelmatig filmfestivals plaats over bijvoorbeeld Franse of Italiaanse film."
De Uitkijk biedt 62 comfortabele stoelen in de zaal en 24 op het balkon. Je kunt in je luie stoel een hapje
of drankje bestellen en nuttigen. Er zijn diverse arrangementen en het bijzondere is, de gehele exploitatie
is in handen van filmliefhebbende studenten.
De Uitkijk is in 2007 ingrijpend verbouwd waarbij de unieke sfeer bewaard is gebleven. Aan de kassa is
een boekje over de geschiedenis van De Uitkijk verkrijgbaar.
Filmtheater De Uitkijk
Prinsengracht 452
1017 KE Amsterdam
Telefoon: 020 6237460
Tram 1, 2 en 5 (halte Prinsengracht)
Ajax een Joodse club?
Er waren tijden dat 'Israël' door het stadion klonk en dat er vanuit dat land dankbetuigingen kwamen,
maar verder dan de Israëlische vlag komt het tegenwoordig niet meer. Het geeft wel aan dat er een zekere
mate van verbondenheid lijkt te zijn met het Joodse volk. Of valt dat wel mee?
Toch associëren velen Ajax met 'Joods'. Wellicht komt dat door de twee markante Joodse voorzitters
Van Praag die we hebben gehad. Mijn nieuwsgierigheid ging zo ver dat ik eens diep ben gaan
graven.
Wat is er eigenlijk zo Joods aan Ajax?
RING